Македонската јавност со скепса го следеше студентскиот бунт во Србија, но изборите покажаа поинаква слика

За голем дел од македонската јавност изгледаше дека бунтот на студентите за правда во Србија, колку и да е промислен, е залуден. Јавноста повеќе веруваше во машинеријата на Александар Вучиќ, оценува во анализата Љупчо Поповски, пренесена од Либертас. Според текстот, во македонскиот јавен дискурс постои одредена жал за тоа што Вучиќ ги загуби изборите во Србија, и тоа од едно движење без лидер, всушност од непознати лица.

Како и сѐ што се случува во Србија, така и овие епохални избори со спектакуларен резултат овде се следеа непрекинато — некогаш со поголемо внимание, некогаш површно, но се следеа. Некои не веруваа дека е можно Вучиќ да ги загуби изборите, нели, тој е човек чија политичка умешност ги надминува сите во регионот, и дека поради сета моќ — медиумска, институционална и организациска — едноставно е неприродно да биде надмудрен и поразен од некого. За Студентската листа се даваа разни оценки: дека тоа е хетерогена коалиција која нема некоја одредена идеологија, дека сите се анонимуси, дека прашањето на Косово ќе им се удри од глава, дека нема да се откажат од врските на Вучиќ со Русија, и уште многу други работи.

Се разбира, дел од тоа е точно, но не е сѐ, се вели во анализата. Можеби тоа е од пристрасност, но изгледа дека повеќе е поради тоа што малку ги познаваме работите што се случуваа во Србија од падот на настрешницата во Нови Сад на 1 ноември 2024 година. Секое општество си е преокупирано со себе, со своите проблеми, па на неверојатната студентска епопеја овде се гледаше повеќе како залуден обид дека може да се урне еден режим и една машинерија со целосна контрола на сите точки во општеството.

Не мора да знаеме сѐ што се случуваше во Србија овие две години, но изгледа дека бескрајните пешачења на студентите и други млади од север до југ, од исток кон запад на Србија, од овде повеќе изгледаа како олимписки маршеви на носење некаков факел. Така за некого изгледаше и велосипедската тура од Белград до Стразбур, до Европскиот парламент.

Во делот посветен на споредбата со Шарената револуција, се наведува дека многу овдешни аналитичари повеќе години велеа оти доколку Александар Вучиќ се кандидира на избори во Северна Македонија, убедливо ќе победи. Тоа не го покажуваат само резултатите од гласањето на српските избори во Северна Македонија — во Скопје листата на Вучиќ доби 73,2 отсто, а во Куманово 92,4 отсто од гласовите — туку и благата незаинтересираност за бруталноста на полицијата, за тепачите во качулки, за газењето луѓе со автомобили.

Анализата сугерира дека македонската перцепција за случувањата во Србија е обременета со недоволно познавање на контекстот и со навиката да се гледа на туѓите општествени движења како на далечни, речиси олимписки маршеви, наместо како на процеси со сопствена внатрешна логика и цена. Токму таа дистанца, според текстот, објаснува зошто за многумина исходот од изборите во Србија изгледаше како неприроден пресврт, наместо како резултат на двегодишно упорно граѓанско движење.