Македонија и Европската Унија: Приказна за ветувања без рок на траење

Додека македонските граѓани со туѓи пасоши веќе одамна влегуваат во Европската Унија, самата држава повеќе од две децении останува заглавена во чекалницата на Брисел, каде што ветувањата немаат рок на траење, критериумите постојано се размножуваат, а зборот „наскоро" претставува посебна единица за мерење на историското време. Оваа горчлива констатација е сржта на анализата на Тони Менкиноски, објавена во печатеното издание на „Нова Македонија", во која се опишува долгиот и исцрпувачки пат на земјата кон европското семејство.

Текстот потсетува на мислата на германскиот филозоф Артур Шопенхауер дека „повеќе се сака сигурната заблуда отколку суровата вистина". Авторот забележува дека ако Шопенхауер бил жив денес, веројатно немало да има потреба да пишува ново филозофско дело, туку доволно ќе било да присуствува на една прес-конференција во Брисел посветена на европската перспектива на Македонија. Таму, како што се наведува, тој ќе ја откриел најсовршената политичка заблуда на современа Европа: држава што повеќе од две децении е кандидат за членство, Унија што постојано ги уверува оваа држава и народ дека нивната иднина е европска, а државата и народот се борат да ја докажат својата европска зрелост преку постојано отстапување од сопственото историско и национално достоинство.

Во оваа необична европска балска сала, како што сликовито се опишува, Македонија и Македонците танцуваат веќе со децении. На почетокот им било речено дека за танго се потребни двајца. Потоа се појавил третиот, кој побарал да ги смени името и знамето. Кога тоа било сторено, пристигнал четвртиот, кој побарал да се преработи историјата. Во меѓувреме, како што се наведува, диригентот од Брисел постојано повторува дека музиката е прекрасна, напредокот е охрабрувачки, а следниот танц е речиси сигурен, но непознат.

Сепак, Македонија никогаш не стигнала до главната сала. Според текстот, најпрвин требало да се докаже дека сме мирољубиви, потоа дека сме демократски, потоа дека сме добри соседи, потоа дека нашето име не е опасно за европската безбедност, потоа дека нашиот јазик не претставува историска провокација, и конечно, дека нашиот Устав мора повторно да биде приспособен на потребите на европската интеграција. Притоа, како што се потенцира, Венецијанската комисија побарала од Бугарија таа да го смени уставот, што дополнително ја истакнува необичноста на барањата упатени кон Македонија.

Додека Македонците ја учеле оваа необична лекција по европска демократија, генерации граѓани старееле чекајќи да станеме членка на Унијата. Како што се наведува во анализата, некои починале верувајќи дека ќе влеземе, други се родиле додека преговаравме, а трети, не сакајќи повеќе да чекаат, едноставно си заминале од Македонија. Токму тука, според авторот, се крие најголемата иронија: Македонците со туѓи пасоши веќе влегуваат во Европската Унија, додека државата сè уште чека на својот влез.

Анализата ја нагласува парадоксалната состојба во која се наоѓа земјата: народот што требаше да влезе во Европската Унија на нејзиниот последен работен ден, како што сликовито се прашува авторот, сè уште стои пред вратата на главната сала. Додека институциите во Брисел продолжуваат да ветуваат, а критериумите да се множат, македонските граѓани со странски пасоши веќе ги уживаат придобивките од европското членство, оставајќи ја својата матична земја во долгото и неизвесно чекање.