Македонија и Бугарија остануваат на спротивставени позиции: дали европскиот пат влегува во нов ќор-сокак?

Евроинтегративниот пат на Македонија повторно се најде на раскрсница на која се судираат две различни визии — македонската потреба од предвидлив процес без постојани пречки и цврстиот став на Софија дека нема простор за отстапки од она што беше договорено пред четири години. По напатствијата од Брисел и од претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски оствари билатерална средба во бугарската престолнина, но пораките што пристигнаа од Бугарија остануваат непроменети.

Обраќајќи се пред бугарското собрание, шефицата на дипломатијата на Бугарија јасно ги повтори позициите на официјална Софија. Таа категорично го отфрли предлогот на македонската Влада за примена на уставните измени откако ќе завршат преговорите, односно не прифати уставни измени со одложено дејство. Бугарската страна, исто така, одби да разговара за какви било промени или нови толкувања на рамката договорена со претходната македонска влада. Софија останува против и идејата за одлучување со квалификувано мнозинство во Европската Унија кога станува збор за процесот на проширување.

Од друга страна, македонските власти продолжуваат да инсистираат на гаранции кои ќе ги заштитат националните интереси во текот на целиот преговарачки процес. Премиерот Христијан Мицкоски ја поздрави иницијативата за воведување квалификувано мнозинство во Брисел, оценувајќи дека во Унијата сè повеќе се согледуваат штетните последици од злоупотребата на правото на вето. Според македонската страна, идејата зад квалификуваното мнозинство е логично поврзана со предлогот за уставни измени со одложено дејство — и двата концепта имаат за цел да овозможат процесот да се одвива врз основа на реформи и европски стандарди, а не врз основа на билатерални уцени.

Суштината на спорот останува иста: Скопје бара начин да изгради одржлив механизам за заштита на идентитетот и националните интереси, додека Софија инсистира дека договорената рамка не подлежи на ревизија. Двете страни, според изнесените позиции, не најдоа заеднички јазик ниту за редоследот на чекорите, ниту за начинот на одлучување во европските институции.

Додека Скопје бара начин да изгради одржлив механизам за заштита, европскиот патоказ останува условен од подготвеноста на Брисел да понуди решенија што ќе ја вратат довербата во процесот на проширување. По средбата во Софија, без раздвижување во ставовите, останува отворено прашањето дали европскиот пат на Македонија влегува во нов ќор-сокак или Брисел ќе најде формула што ќе го одблокира процесот.