Македонија е балкански лидер по учество на сонцето во годишната потрошувачка на струја

Македонија се издвојува како водечка земја на Балканот според односот меѓу производството на електрична енергија од сонце и вкупната годишна потрошувачка, покажуваат податоците на меѓународниот енергетски центар „Ember“ за 2025 година. Според тие податоци, македонските соларни електрани во текот на минатата година произвеле околу 2,21 терават-часови електрична енергија, додека вкупната побарувачка во земјата изнесувала приближно 8,48 терават-часови. Споредбата на овие две вредности покажува дека произведената соларна енергија била еквивалентна на околу 26,1 отсто од целокупната годишна потрошувачка на електрична енергија во Македонија.

Овој резултат ја позиционира земјата пред другите балкански држави. Во Грција, која располага со значително поголем електроенергетски систем, соларните електрани произвеле околу 11,38 терават-часови при годишна побарувачка од 54,85 терават-часови, што претставува еквивалент на околу 20,8 отсто од потрошувачката. Во Бугарија биле произведени приближно 6,93 терават-часови соларна енергија, додека побарувачката изнесувала околу 36,75 терават-часови, што одговара на удел од приближно 18,9 отсто.

Разликата е уште поизразена во споредба со земјите од Западен Балкан. Албанија произвела околу 0,40 терават-часови, односно 400 гигават-часови соларна електрична енергија, при годишна побарувачка од 7,99 терават-часови, што е еквивалент на приближно 5 отсто од потрошувачката. Во Србија производството од сонце изнесувало околу 160 гигават-часови при побарувачка од речиси 38 терават-часови, односно околу 0,4 отсто. Косово произвело околу 10 гигават-часови соларна енергија при годишна побарувачка од 7,42 терават-часови, што претставува приближно 0,1 отсто.

Податоците покажуваат дека забрзаната изградба на фотоволтаични капацитети во последните години значително ја променила структурата на домашното производство на електрична енергија. Според базата на „Ember“, вкупното производство на електрична енергија во Македонија во 2025 година изнесувало околу 7,10 терават-часови. Од нив, 2,21 терават-часови биле произведени од сонце, што значи дека соларните електрани учествувале со 31,1 отсто во домашното производство.

Со тоа, сонцето било најголемиот поединечен извор на произведена електрична енергија во земјата во 2025 година, пред јагленот, хидроелектраните, природниот гас и ветерните електрани, според категоризацијата во оваа база. Сепак, податокот од 26,1 отсто не значи дека во секој момент толку голем дел од потрошувачката се покрива од сонце, туку станува збор за споредба на вкупното годишно производство од сонце со вкупната годишна побарувачка.

Податоците на меѓународниот енергетски центар „Ember“ за 2025 година ја потврдуваат позицијата на Македонија како земја со најголемо релативно учество на соларната енергија во годишната потрошувачка на Балканот. Додека Грција и Бугарија имаат значително поголеми електроенергетски системи и поголемо апсолутно производство од сонце, токму односот меѓу произведената соларна енергија и вкупната побарувачка ја става Македонија на чело на регионот. Земјите од Западен Балкан, пак, остануваат далеку зад овој резултат, со учество на соларната енергија во годишната потрошувачка од неколку отсто во Албанија, до под еден отсто во Србија и Косово.