Македонците ноќеска спијат еден час повеќе – часовниците се враќаат наназад

Ноќта меѓу сабота и недела, на 25 октомври, завршува летното сметање на времето и започнува зимското, со што граѓаните во Македонија ќе добијат еден час повеќе за спиење. Во 3 часот по полноќ стрелките на часовниците ќе се поместат еден час наназад, односно времето повторно ќе биде 2 часот, потврдуваат од официјалниот календар на промената на времето.

Со оваа промена граѓаните ќе добијат еден час повеќе за спиење, но во наредниот период ќе се стемнува порано. Најголемиот дел од современите електронски уреди, вклучувајќи ги мобилните телефони и компјутерите, автоматски го приспособуваат времето, додека кај останатите часовници ќе биде потребно рачно поместување.

Зимското сметање на времето ќе важи до последниот викенд во март 2027 година, кога повторно ќе започне летното сметање на времето. Ова значи дека во следните неколку месеци денот ќе започнува подоцна, а мракот ќе паѓа порано во вечерните часови.

Прашањето дали часовниците треба да продолжат да се поместуваат двапати годишно со години е предмет на научни истражувања и јавни дискусии. Научници од Универзитетот во Британска Колумбија во Канада анализирале претходни истражувања за влијанието на промената на времето врз здравјето и заклучиле дека трајното зимско, односно стандардно време, би било поповолно за човечкиот организам отколку трајното летно време.

Според анализата објавена во научното списание „Canadian Medical Association Journal“, утринската светлина има важна улога во усогласувањето на биолошкиот часовник, кој ги регулира спиењето и будноста. Иако подолгата дневна светлина во вечерните часови им одговара на многумина, подоцнежното изгрејсонце може негативно да влијае врз квалитетот и времетраењето на спиењето, продуктивноста и училишниот успех.

Овој проблем би бил особено изразен во зимските месеци, кога учениците и вработените би морале да тргнуваат на училиште и работа додека надвор сè уште е темно, што отвора и прашања за безбедноста во сообраќајот. Некои држави во минатото се обиделе трајно да го задржат летното сметање на времето, но таквите иницијативи останаа предмет на поширока дебата меѓу стручната јавност и граѓаните.

За македонските граѓани промената на времето е веќе вообичаена практика што се повторува секоја есен и пролет. Оваа година таа доаѓа во период кога деновите веќе значително се скратија, па враќањето на стрелките ќе го забрза чувството на ран мрак. И покрај тоа, дополнителниот час сон ноќеска е добредојден за многумина, особено за оние што работат рано наутро или имаат обврски во текот на целиот ден.

Стручњаците и понатаму препорачуваат внимателно прилагодување на дневната рутина по промената, бидејќи организмот бара извесно време за да се навикне на новиот ритам. Редовното спиење, изложувањето на природна светлина наутро и намалената употреба на екрани доцна навечер се меѓу основните совети што се повторуваат секоја година во овој период.