ЛДП: Буџетот има пари за владини функции, но не и за правдата

Либерално-демократската партија (ЛДП) реагираше на состојбите во македонското правосудство, повикувајќи се на единаесеттиот Извештај во сенка за Поглавјето 23 на Институтот за европска политика (ЕПИ). Според партијата, правосудниот систем во земјата се соочува со сериозни проблеми поради недоволното финансирање, недостигот од кадар и политичките влијанија врз судската и обвинителската власт. Од ЛДП оценуваат дека ваквата состојба директно ја загрозува правната сигурност на граѓаните и владеењето на правото.

Како клучен податок од извештајот, од партијата посочуваат дека 18 од вкупно 34 судови во Македонија се неажурни, а бројот на нерешени предмети надминува 134.000. Дополнително, одредени обвинителства функционираат без ниту еден јавен обвинител, што дополнително ја влошува состојбата со ефикасноста на правосудниот систем. Овие бројки, според ЛДП, покажуваат дека институциите не располагаат со потребните ресурси за навремено и квалитетно постапување по предметите.

Од партијата особено го критикуваат нивото на финансирање на судската власт. Наместо законски предвидените 0,8 проценти од бруто-домашниот производ, за правосудството се издвојуваат само 0,26 проценти. Ваквиот јаз меѓу предвиденото и реалното финансирање, сметаат од ЛДП, е директен показател за тоа каде власта ги насочува своите приоритети.

Како дополнителен проблем од ЛДП го посочуваат поништувањето на огласот за прием на 130 кандидати во Академијата за судии и јавни обвинители. Причината за поништувањето, наведуваат од партијата, е тоа што Министерството за финансии не обезбедило средства за спроведување на приемот. Според ЛДП, ваквиот потег дополнително го продлабочува недостигот од кадар во правосудството и ги остава судовите и обвинителствата без нови професионалци.

Од партијата предупредуваат и на притисоци од извршната власт врз јавното обвинителство, кои, како што наведуваат, се манифестираат преку јавни изјави на високи владини функционери за конкретни истраги и судски постапки. „Не може власта истовремено да бара резултати од обвинителството, а политички да ги коментира и оспорува неговите одлуки. Не може да се повикува на владеење на правото, а да создава атмосфера во која обвинителите треба да размислуваат каква ќе биде политичката реакција пред да донесат професионална одлука“, наведуваат од ЛДП.

Според партијата, недостигот од кадар и пари, заедно со измените на Кривичниот законик што овозможиле застарување на предмети за висока корупција, придонесуваат за состојба во која неказнивоста станува правило, а правдата исклучок. Од ЛДП сметаат дека ваквата комбинација на фактори создава систем во кој граѓаните губат доверба во институциите, а борбата против корупцијата останува без реален резултат.

Претседателката на ЛДП, Моника Зајкова, вели дека проблемот не е само во недостигот од средства, туку и во политичките приоритети на власта. „Очигледно, за власта има пари за функции, но нема пари за правда!“, истакнува Зајкова, укажувајќи дека буџетските определби ја отсликуваат вистинската волја за реформи во правосудството.

Од ЛДП бараат итно обезбедување на законски предвидените средства за правосудството, деблокирање на приемот на нови судии и јавни обвинители, намалување на непотребните административни трошоци и пренасочување на буџетските средства кон институциите што треба да ја гарантираат правната сигурност на граѓаните. Партијата смета дека без вакви мерки нема да се постигне напредок во Поглавјето 23 и во евроинтеграцискиот процес на земјата.

Покрај финансиските и кадровските прашања, од ЛДП бараат и прекин на политичките притисоци врз обвинителството, заштита на неговата независност, ревизија на измените на кривичното законодавство и воспоставување ефективна одговорност за високата корупција. Според партијата, само со независно и финансиски стабилно правосудство може да се обезбеди еднаков третман на сите граѓани пред законот и реална борба против корупцијата на највисоките нивоа.