Лакримариумот како симбол на незаборавот: Кочани и Радишани во колективната меморија
FinPortal.mk · 6.10.2026 г.
Во античко време, Римјанките и нивните современички користеле мало стаклено шишенце наречено лакримариум, во кое ги собирале солзите исплакани за своите љубени мажи или љубовници додека тие биле отсутни — најчесто во војни, победи, порази, погибии и умирања. Количеството на солзи во лакримариумот и наталожените кристали сол сведочеле за големината, силата, вистинитоста, љубовта и тагата. Овој древен обичај денес повторно добива значење во македонскиот контекст, како потсетник дека тагата не е само емоција, туку расплетување и празнина во која некогаш нешто постоело, а сега го нема. Тагата, како што беше подвлечено со зборовите на М.Ј. Лермонтов, е несреќа на чувствителниот свет. Таа те сече од внатре, оставајќи празна болка таму каде што некогаш живееле блискоста, другарувањето и љубовта. Токму затоа, наместо солзи, неколку реда посветени на незаборавот имаат за цел да потсетат дека умираат ѕверовите што немаат лице, умираат оние што убиваат, а за оние што се запалени, убиени и измачени — нема смрт, тие живеат вечно. Од многуте трагедии што ја снајдоа Македонија, она што се случи во Кочани е една што долго, никогаш и нема да можеме, ниту смееме да ја заборавиме. Трагедијата во Кочани се однесува на катастрофалниот пожар во дискотеката „Пулс“, кој избувна на 16 март 2025 година. Оваа несреќа се смета за најсмртоносниот пожар во историјата на Македонија, во кој животот го загубија 63 лица, главно млади луѓе на возраст од 16 до 24 години, а над 190 беа повредени. Пожарот избувнал за време на концерт, кога искри од внатрешен огномет го запалиле таванот на објектот. И додека шокот и болката бледнеат, а во умот и телото се враќа способноста за мисла и акција, мораме да се запрашаме како да продолжиме и кон каде да се придвижиме. Со што, со какви постапки, би можеле најдобро да им оддадеме почит на насилно прекинати млади животи? Ова прашање останува отворено и бара одговор не само од институциите, туку и од целото општество. Токму во библиска Македонија спроти најголемиот