Крива Паланка е најотворена општина во Македонија, покажува Индексот на отвореност за 2026 година
Крива Паланка е најотворена општина во Македонија, покажуваат резултатите од Индексот на отвореност на единиците на локалната самоуправа за 2026 година, презентирани на тематскиот форум „Од отворена општина до активна заедница: Индексот на отвореност 2026 и граѓанското учество на локално ниво“. Форумот се одржа на 25 септември во Граѓанскиот ресурсен центар во Скопје, а негов организатор беше Фондацијата за интернет и општество „Метаморфозис“, заедно со Рурална Коалиција и Центарот за социјални иновации „Блинк 42-21“.
Настанот се реализираше во рамки на проектот „Дигитална трансформација на локално ниво (ДИГИЛОК) – Вклучена заедница за отпорност на корупција“, со поддршка на Владата на Швајцарија преку Цивика мобилитас. Според презентираните податоци, просечната отвореност на 81 единица на локалната самоуправа изнесува 39 отсто, што говори дека транспарентноста на локално ниво останува предизвик, но и дека постојат општини кои значително отскокнуваат од тој просек.
Дарко Димов од Цивика мобилитас во своето поздравно обраќање се осврна на улогата на програмата во поддршка на силен граѓански сектор, активни граѓани и добра соработка со властите. Тој го посочи ДИГИЛОК како пример за партнерски пристап во кој три граѓански организации соработуваат со локалните власти и со граѓаните, кои активно се вклучуваат во процесите на локално ниво. Според Димов, токму ваквото поврзување на граѓанскиот сектор, институциите и граѓаните ја отсликува визијата на Цивика мобилитас за поттикнување општествени промени и создавање услови за поотворено, отчетно и инклузивно управување.
Програмската директорка во Фондацијата Метаморфозис, Данче Даниловска-Бајдевска, во воведното излагање потенцираше дека отвореноста не значи само исполнување на законските обврски или објавување информации на веб-страниците на општините. Таа нагласи дека вистинската отвореност подразбира создавање услови граѓаните навреме да бидат информирани и да можат да прашаат, да учествуваат, да влијаат и да побараат отчетност. Според неа, отворена општина е онаа во која граѓанинот навреме е запознаен со одлуките, но истовремено има можност да реагира и да бара одговорност од локалната власт.
На форумот беше истакнато дека отвореноста и транспарентноста на локалната власт се важен предуслов за одговорно управување, за доверба во институциите и за создавање услови за активно учество на граѓаните во процесите на носење одлуки. Достапноста на информациите за работата на општините, проактивното објавување податоци и воспоставувањето функционални механизми за консултирање и вклучување на граѓаните беа посочени како клучни елементи на отворена и отчетна локална самоуправа. Ова беше една од главните пораки на тематскиот форум, кој собра претставници на граѓанскиот сектор, локалните власти и експерти за локално управување.
Резултатите од Индексот на отвореност за 2026 година покажуваат дека меѓу 81 единица на локалната самоуправа, Крива Паланка се издвојува како најотворена општина. Ваквиот резултат е значаен показател дека и помалите општини можат да бидат лидери во транспарентноста, доколку воспостават системи за редовно информирање на граѓаните и за нивно вклучување во процесите на одлучување. Индексот на отвореност се користи како алатка за мерење на нивото на транспарентност, достапност на информации и можности за граѓанско учество на локално ниво.
Во рамки на проектот ДИГИЛОК, како важна алатка за граѓанско учество и комуникација со локалната власт беше посочена платформата мЗаедница. Преку неа, граѓаните можат да добиваат информации, да поставуваат прашања и да учествуваат во процесите на носење одлуки на локално ниво. Форумот заклучи дека ваквите дигитални алатки, заедно со посветеноста на локалните власти, се клучни за градење на отворени, отчетни и инклузивни општини кои активно соработуваат со своите граѓани.