Комисијата предлага зајакнат Frontex: повеќе ресурси, поголема улога во враќањата и ефикасен одговор на кризи

Европската комисија предложи зајакнување на мандатот на Frontex, агенцијата која веќе игра критично важна улога во поддршката на земјите-членки при управувањето со надворешните граници на Европа. Според новите правила, агенцијата ќе може да дејствува побрзо и поефикасно.

Клучните новини во предлогот вклучуваат повеќе ресурси и оперативен капацитет, брза реакциска сила за интервенција во кризни ситуации, како и нов онлајн центар за мониторинг за рано откривање на потенцијални закани на границите. Frontex ќе добие и посебен центар за координација на враќањата и ќе може да помага при спроведување на враќања од трети земји.

За операционализација на новите правила на ЕУ за враќања, Комисијата предложи и регулатива за дигитализација на враќањето, реадмисијата и реинтеграцијата. Со тоа ќе се поедностави и забрза управувањето со враќањата низ целата Унија и ќе се намали административниот товар.

Предлозите ги исполнуваат обврските наведени во политичките насоки за периодот 2024-2029 година, кои претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен ги повтори во своето обраќање за состојбата на Унијата оваа година — зајакнување на Frontex, а особено забрзување на враќањата. Сега е редот на Европскиот парламент и на Советот да се договорат за предлозите, а Комисијата ќе ги поддржи со-законодавците во напредувањето на преговорите за двете регулативи.

Предложените правила ќе осигурат Frontex да има мандат и соодветни алатки за поддршка на земјите-членки на надворешните граници и за ефикасно спроведување на враќањата. Регулативата поставува три приоритети.

Паралелно со предлогот за регулативата за Frontex, а по стапувањето во сила на новата регулатива за враќање на 16 октомври, Комисијата предлага нова регулатива за дигитализација на процедурите за враќање, реадмисија и реинтеграција низ ЕУ. Целта е модернизирање на постапувањето со случаите на враќање, поедноставување и забрзување на административните процедури преку дигитализација, намалување на административниот товар и подобрување на собирањето и споделувањето податоци.

Новите правила ќе ја зајакнат и улогата на Frontex во развојот на нова дигитална архитектура на ЕУ за земјите-членки и ќе ја поддржат новата регулатива за враќање, почитувајќи ги стандардите за заштита на податоци и основните права.

Тековната регулатива за Frontex стапи во сила во 2019 година. Оттогаш, улогата на агенцијата постојано расте, имајќи ги предвид невидените предизвици од пандемијата на КОВИД-19, војната на Русија против Украина и обидите за инструментализација на миграцијата на надворешните граници на ЕУ.

Ефективното европско интегрирано управување со границите и ефикасната политика за враќање се меѓусебно зајакнувачки и централни за Шенгенската зона. Frontex постојано работи на градење капацитети, споделување разузнавачки информации и експертиза со сите земји-членки и со соседните земји надвор од ЕУ погодени од миграциските трендови и прекуграничниот криминал — секогаш со целосно почитување на основните права и човечкото достоинство, кои се вградени во мандатот и операциите на Frontex.