Комисија утврди дискриминација: целосно слеп човек повторно повикан на контрола за да докажува дека е слеп

Комисијата за спречување и заштита од дискриминација утврди директна дискриминација врз основа на попреченост од страна на стручна комисија при јавна здравствена установа, откако целосно слепо лице, чија здравствена состојба е медицински потврдена како трајна и непроменлива, повторно било повикано на контролен преглед за да му се проценува потребата од туѓа помош и нега. Покрај тоа, помошта што лицето претходно ја добивало во поголем обем, по последниот контролен преглед, му била определена во помал обем.

Според документот на Комисијата, лицето уште од 2018 година остварувало право на надоместок за помош и нега од друго лице во поголем обем. Во текот на изминатите години, тоа било упатувано на контролни прегледи заради продолжување на правото. Последниот контролен преглед бил извршен на 27 јануари 2026 година, по што стручната комисија утврдила дека лицето има потреба од помош и нега од друго лице во помал обем, а истовремено определила уште еден контролен преглед по 12 месеци.

Токму ваквото постапување на стручната комисија било предмет на оценување пред Комисијата за спречување и заштита од дискриминација. Во постапката што ја спровела, Комисијата утврдила дека лицето е потполно слепо и дека неговата попреченост е потврдена со медицинска документација, претходни наоди и решенија. Според приложениот офталмолошки наод, здравствената состојба на лицето е трајна и непроменлива.

Комисијата констатирала и дека од доставената документација не произлегува дека кај лицето настапила каква било промена или подобрување на здравствената состојба, што би можело да објасни зошто претходно признаената помош во поголем обем била намалена. Дополнително, дијагнозата H54.0 – слепило на двете очи, е опфатена со листата на трајни и привремени промени на здравствената состојба, а за состојбите со целосно губење на видната функција е предвидена постојана потреба од помош и нега.

Со тоа, Комисијата заклучила дека институциите практично повторно барале процена на состојбата на човек кој е потполно слеп и за кого медицинската документација јасно покажува дека неговата состојба е трајна и непроменлива. Ваквото постапување е оценето како директна дискриминација врз основа на попреченост од страна на стручната комисија при јавната здравствена установа.

Случајот отвора пошироко прашање за начинот на кој институциите постапуваат со лицата со трајна и непроменлива попреченост, особено кога станува збор за права што веќе еднаш им биле признаени. Наместо да се потпираат на постоечката медицинска документација и претходните наоди и решенија, контролните прегледи повторно ги ставаат овие лица во положба да докажуваат состојба што е веќе утврдена и потврдена.

Одлуката на Комисијата за спречување и заштита од дискриминација претставува потврда дека ваквата практика не е во согласност со прописите за заштита од дискриминација и дека лицата со попреченост не смеат да бидат изложени на дополнителни процедури кога нивната состојба е медицински потврдена како трајна. Останува да се види како јавната здравствена установа ќе постапи по утврдената дискриминација и дали на лицето ќе му биде вратено правото на помош и нега во претходниот, поголем обем.