Кина воведува трајни забрани за излез од земјата: капиталот и талентите остануваат дома

Кинеските власти воведоа нови регулативи за гранична контрола со кои добиваат експлицитна законска моќ да спречат поединци да ја напуштат земјата. Правилата, издадени од Државниот совет, стапија во сила во вторник и претвораат досегашните ад хок забрани за патување во постојан механизам за запирање на одливот на капитал и стручен кадар.

Според новите одредби, властите можат да забранат излез на кинески државјани поради прекршување на контролата врз извозот или трансферот на технологија што се оценува како закана за националната безбедност. Регулативите дополнително вршат притисок врз богатите домаќинства, кои веќе се соочуваат со проширена даночна мрежа, како и врз приватните банкари, доверителските компании и агенциите за имиграција што им помагаат да го префрлаат своето богатство и семејствата во странство.

„Целта е да се ограничат излезните текови на луѓе, со што капиталот и талентите што инаку би заминале со нив би останале дома“, изјави Нео Ванг, стратег за Кина во Evercore ISI. Двата ресурси се клучни за кинеските напори за иновации, продуктивност и нови двигатели на раст во директната конкуренција со САД.

Пекинг со години ја заострува контролата врз патувањата во странство на партиските функционери и вработените во државните претпријатија, а сега надзорот се проширува и врз приватниот сектор. Дан Ванг, директорка за Кина во политичката консултантска фирма Eurasia Group, оценува дека новите правила го прават системот „постојан и им даваат на службениците поголема сигурност да интервенираат“. Таа очекува построга примена на локално ниво, со засилени проверки на документи, бидејќи службениците сакаат да избегнат одговорност за лабава имплементација. „Загриженоста за контролата на извозот сега може да предизвика формална забрана за излез, наместо само компликации при усогласување“, додаде таа.

Технолошките професионалци се соочуваат со најстроги ограничувања. Пекинг веќе го ограничи извозот на клучна технологија и компоненти, меѓу кои ретки земји, батерии за електрични возила и соларни панели, а новите правила им даваат на властите правна основа тие режими за контрола на извозот и противсанкциите директно да ги спроведуваат на границата, изјави Гуо Шан, партнер во истражувачката куќа Hutong Research. Властите би можеле да спречат кинески државјани да заминат доколку нивното заминување ги прекршува правилата за контрола на извозот на начин што може да ја загрози националната индустриска или технолошка безбедност.

Правилата веќе го менуваат однесувањето на приватните банкари што им помагаат на богатите кинески клиенти да префрлаат пари во странство. Според офшор компании за управување со богатство што им служат на клиенти од континентална Кина, некои банкари биле испрашувани на кинеските гранични пунктови за целта на нивните посети и биле замолени однапред да поднесат барања пред пристигнување. Еден банкар со седиште во Сингапур, кој побара да остане анонимен поради чувствителноста на темата, рече дека колегите сега патуваат во Кина без документи што содржат чувствителни информации, а ги испраќаат одделно преку курир за да избегнат контрола на царината што би можела да им даде пристап на властите до финансиските податоци на клиентите.

Нова одредба им забранува на странските компании да обезбедуваат имиграциски услуги за влез и излез во континентална Кина и бара регистрираните агенции да пријавуваат вработени во јавниот сектор и војската што нелегално аплицираат за странско државјанство или постојан престој во странство. Ова ги зголемува трошоците за посредниците со седиште во Хонг Конг и Сингапур што обработуваат барања за имиграција, образование и недвижнини за клиенти од континентална Кина.