Кина првпат има повеќе стари лица отколку деца за издржување
Кина за првпат се соочува со ситуација во која семејствата издржуваат повеќе стари лица отколку деца, соопшти кинеската влада. Според официјалните податоци објавени во последната недела, односот на зависните стари лица кон работоспособното население лани се искачил на 23 отсто, надминувајќи го соодветниот показател за децата, кој изнесувал 22 отсто.
Овие бројки внимателно се следат како показател за тоа како сè помалата работна сила на Кина ќе влијае врз втората најголема економија во светот и врз глобалниот раст. Аналитичарите оценуваат дека најновите податоци означуваат значајна пресвртница додека земјата се справува со население што старее, што може да има последици за семејствата, пензиите и трошењето за здравствена заштита.
Според податоците на Националното биро за статистика на Кина, во земјата сега има повеќе од 223 милиони лица на возраст од 65 години и повеќе, што претставува речиси 16 отсто од вкупното население. Истовремено, има околу 213 милиони деца на возраст од 14 години и помалку. Кон статистиките не е објавен официјален коментар, но државниот медиум „Глобал тајмс“ напишал дека „влегувањето во умерено старо општество“ е резултат на повеќе фактори, меѓу кои „големината на поранешните генерации родени деца“ и подолгиот животен век.
Според весникот, оваа промена може да создаде дополнителен притисок врз пензискиот систем, здравствената заштита и системите за долгорочна нега, но истовремено отвора можности во таканаречената сребрена економија наменета за постарите потрошувачи. „Глобал тајмс“ цитирал истражувач кој изјавил дека станува збор за историски тренд во демографскиот развој, а не за краткорочен феномен.
Професорот Стјуарт Гител-Бастен од Хонгконшкиот универзитет за наука и технологија оценил дека демографската промена е „симболична“ и дека може да укаже на тоа дека повеќе јавни средства ќе се пренасочат од семејствата и училиштата кон пензиите и здравствената заштита. Предавачот по социологија на Националниот универзитет на Сингапур, Му Џенг, пак, смета дека тоа може да претставува предизвик за амбициите на земјата, бидејќи може да го ограничи економскиот раст, како и куповната моќ на луѓето.
Стареењето на населението во Кина е поттикнато од повеќе фактори, меѓу кои брзата урбанизација и ефектите од контроверзната политика на едно дете, која беше на сила од 1980 година до крајот на 2015 година. Според проценките на кинеската влада, таа стратегија спречила околу 400 милиони раѓања откако почнала да се применува, иако оваа бројка е оспорувана. Според Му, политиката одиграла клучна улога во намалувањето на населението и значи дека има помалку млади луѓе кои издржуваат сè поголем број постари роднини.
И покрај олеснувањето на ограничувањата за големината на семејствата, Пекинг тешко успева да ги убеди паровите да имаат повеќе деца, а стапките на раѓање достигнаа историски минимум. Меѓу другите фактори, Му ги наведува променетите родови улоги, растечките трошоци за живот и повисокото ниво на образование, кои вршат притисок врз стапките на фертилитет. Пекинг дополнителната поддршка за постарите лица ја вклучи во мерките од петгодишниот економски план објавен порано оваа година, а финансиската помош за пензионерите станува сè поголем дел од владините трошоци. Според официјалните податоци, до крајот на 2025 година повеќе од 53 милиони стари лица примале додатоци и субвенции за сениори.
„Глобал тајмс“ забележува дека многу луѓе кои влегуваат во старост, родени меѓу 1950-тите и 1970-тите, генерално имаат повисоки приходи од претходните генерации, поголема куповна моќ и се поздрави. Коефициентот на зависност е широко користен за мерење на стареењето на населението, но некои експерти го доведуваат во прашање, тврдејќи дека неговиот опфат е премногу ограничен. Гител-Бастен предупредува дека употребата на овие статистики ризикува да им ја одземе „агентивноста“ на постарите луѓе, од кои многумина, според него, се погрешно претставени како зависни, и дека таа не ги зема предвид подобрувањата во здравствената заштита.