Канада бара „посебен економски сојуз“ со Европа додека трговскиот спор со САД се продлабочува

Канадскиот премиер Марк Карни изјави дека Канада ќе бара „посебен безбедносен и економски сојуз“ со Европа, додека ја позиционира својата земја како основа за градење во „новиот глобален економски поредок“. Обраќајќи се на инвеститори, директори на компании и владини министри на првиот самит за инвестиции во Канада, Карни ја претстави Канада како „безбедно пристаниште“ и профитабилен дом за странски капитал, додека неговата влада бара начин да ја намали зависноста од трговијата со САД.

Во последните 18 месеци, односите со САД се разнишаа, што ја остави Канада во потрага по начини да избегне економска катастрофа. „Светот станува сè поразделен и поопасен. Суверенитетот и отвореноста сега се во тензија. Економската интеграција се користи како оружје. Царините се користат како лост“, рече Карни, осврнувајќи се на склоноста на Доналд Трамп кон трговски давачки. Тој додаде дека Канада ја препознала пукнатината порано од повеќето, а нејзиниот одговор произлегува од две лекции: „Прво, мораме да се грижиме за себе, и второ, мораме да се грижиме еден за друг. Грижата за себе значи градење на нашата сила дома и диверзификација на нашите партнерства во странство.

Иако Карни трговскиот спор го нарече „војна“, на самитот владееше двоен оптимизам меѓу високите канадски функционери дека поглобалната перспектива на земјата може да донесе стотици милијарди во свежи инвестиции. Тој пресврт особено се гледа во напорите на Карни да ги зајакне економските и политичките врски на Канада со ЕУ. Тој забележа дека Канада е единствената неевропска членка на европската иницијатива за набавка на одбрана и рече дека неговата влада ќе бара „посебен“ однос со блокот. Тој зборуваше за низа можности, вклучително и перспективата за безвизно патување и работа меѓу двете страни, но нагласи дека Канада и ЕУ се во рана фаза на разговори.

Карни ќе биде почесен гостин на пленарната седница на Европскиот парламент во Стразбур оваа недела. Во среда ќе присуствува на годишниот говор за состојбата на Унијата на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, каде што таа се очекува да ги скицира новите области за соработка меѓу ЕУ и Канада. Во четврток, Карни ќе им се обрати на европратениците во присуство на фон дер Лајен. Претседателката на Комисијата набрзина ги смени плановите да остане во Стразбур, откако беше критикувана поради првичната „неприфатлива“ одлука да го прескокне говорот на Карни и да се врати во Брисел.

Европските функционери бараат Канада да се приближи што е можно повеќе на ЕУ, но без членство. Сепак, тоа нема да се нарекува придружно членство, бидејќи ЕУ сака да одржи јасна разлика меѓу членки и нечленки. Долгото искуство од преговорите за Брегзит ја зацврсти определбата на ЕУ да не ги дели четирите слободи на единствениот пазар — слободно движење на луѓе, услуги, стоки и капитал — па секое продлабочување на односите со Канада ќе се гради околу оваа црвена линија. На пократок рок, ЕУ се надева дека ќе ги подобри врските во суровините и енергијата.

Хавиер Морено Санчес, шпански социјалистички европратеник кој ја води делегацијата на Европскиот парламент за Канада, рече дека сака да слушне „конкретни чекори“ од фон дер Лајен за подобрување на односите ЕУ-Канада, повикувајќи на поголема мобилност за професионалци, повеќе студентски размени и заедничка работа на одбраната и вештачката интелигенција. „Канадците се најевропскиот народ надвор од Европа и тоа е клучната точка за развојот на нашите односи“, рече тој. „Поради тешката геополитичка и геоекономска ситуација во светот и тешкиот однос што и Канада и Европската Унија го имаат со нашиот традиционален партнер, САД, мислам дека е моментот да имаме поблизок однос со Канада.

ЕУ и Канада веќе имаат широк однос, вклучително договор за слободна трговија и одделни договори за дигитална соработка, суровини, истражување и заеднички зелен сојуз. Претходно оваа година, Канада стана првата неевропска земја што се приклучи на шемата за одбранбени заеми на ЕУ вредна 150 милијарди евра, што значи поголеми можности за канадските одбранбени фирми да ја снабдуваат Европа. Но, пречките остануваат. Десет земји членки на ЕУ, вклучително Франција, Италија и Полска, сè уште не го ратификуваа значајниот Сеопфатен економски и трговски договор меѓу ЕУ и Канада (Ceta) речиси една деценија откако беше потпишан, што значи дека делови од договорот сè уште не се во сила.