Калифорнија пред историска одлука: данок за милијардерите на гласање

Предлогот 40, иницијативата за данок на богатство на милијардерите во Калифорнија, предвидува еднократен данок од 5 отсто врз жителите на сојузната држава со нето вредност над една милијарда долари. Според податоците на „Форбс“, во Калифорнија живеат околу 200 милијардери. Гласањето на изборниот ден, на 3 ноември, според анкетите, се очекува да биде тесна битка.

Анкетата на Институтот за владини истражувања при Универзитетот во Калифорнија, Беркли, спроведена во септември, покажала дека 45 отсто од веројатните гласачи би гласале „за“, а 42 отсто „против“. Резултатите продолжуваат да го намалуваат водството на поддржувачите — од 7 отсто на 3 отсто. Во анкетата од почетокот на август, 48 отсто од веројатните гласачи изјавиле дека ќе гласаат „за“, додека во март предноста на „за“ изнесувала 19 отсто, со 52 отсто поддршка и само 33 отсто против. Според септемвриската анкета, 13 отсто од гласачите остануваат неодлучни. Анкетата на „Мејсон-Диксон“ за Ен-Би-Си Универзал и Телемундо покажала дека „за“ сè уште има значителна предност од 10 отсто. Партиските разлики се големи: демократите го поддржуваат предлогот со повеќе од три спрема еден, додека републиканците се против со речиси осум спрема еден. И покрај водството во анкетите, пазарите за предвидување предвидуваат пораз на Предлогот 40 со голема разлика — и „Калши“ и „Полимаркет“ моментално даваат шанси за негово усвојување под 30 отсто.

Најголемиот дел од даночните приходи би се користеле за државни програми за здравствена заштита, што би помогнало да се надоместат намалувањата предизвикани од Законот за еден голем величествен предлог, потпишан од претседателот Трамп минатата година. Непартиската Законодавна канцеларија за анализа проценува дека тој закон ќе ја чини Калифорнија „дури десетици милијарди долари“, иако вели дека влијанието врз општото финансирање на крајот ќе зависи од дискреционите одлуки за здравствената политика што ќе ги донесе законодавниот дом.

Поддржувачите велат дека мерката би можела да собере околу 100 милијарди долари нови даночни приходи, сума што според нив ги зема предвид и 10 отсто затајување и избегнување данок. Калифорнискиот центар за буџет и политика ја опишува мерката како онаа што „би можела потенцијално да собере десетици милијарди приходи на краток рок за зачувување на критичните услуги“. Законодавната канцеларија за анализа проценува дека мерката би собрала „десетици милијарди долари“ распространети низ повеќе години, додека конзервативно ориентираната институција „Хувер“ проценува 30 милијарди долари нови приходи, земајќи го предвид иселувањето на милијардерите од државата.

Противниците на мерката го вклучуваат гувернерот Гевин Њусом, двајцата кандидати што би го замениле, како и косновачот на „Гугл“ Сергеј Брин, кој е меѓу лидерите на напорите за поразување на предлогот. Групите поврзани со милијардерите трошат проценети 1 милион долари дневно. Економскиот професор од Беркли, Алан Ауербах, вели дека концентрацијата на богатство кај многу мал број Калифорнијци е клучната точка на предлогот. „Проценките се околу 200 лица“, рече тој, „а дури и меѓу нив, богатството е многу концентрирано кај најбогатите“. Стравувањата дека милијардерите би ја напуштиле државата, оваа недела истакнати со тоа што Марк Цукерберг го искористи тој аргумент за да добие нови акционерски надоместоци од „Мета“, се меѓу причините поради кои некои економисти очекуваат голем удар врз државните приходи.