Калифорнија им застанува на патот на стравот од вештачката интелигенција

Калифорнија, домот на многу водечки компании за вештачка интелигенција, стана една од првите држави што воведуваат обемни работни прописи насочени кон оваа технологија. Гувернерот Гевин Њусом во четвртокот потпиша пакет нови закони со кои се забранува работодавачите целосно да се потпираат на вештачка интелигенција при одлучувањето за отпуштање работници, да ја користат за предвидување на емоционалната состојба на вработените или за собирање невронски податоци — информации од електричните сигнали на мозокот или нервите.

Новите закони, исто така, бараат компаниите да ги известат работниците ако отпуштањата биле предизвикани од вештачка интелигенција и забрануваат надзор со вештачка интелигенција во тоалетите на работното место. Тие доаѓаат во момент кога работниците сè повеќе стравуваат дека вештачката интелигенција ќе им ги одземе работните места, ќе доведе до дискриминација и ќе го зголеми надзорот врз нив.

Лорена Гонсалес, претседателка на Калифорниската федерација на синдикати, AFL-CIO, која им помагала на лидери низ целата земја да пишуваат прописи, изјави дека ова е пресвртница. Според неа, ова е првпат калифорниските работници да покажат на државата дека не мора да го прифатат ваквиот развој. Таа додаде дека не се знае на сите места каде компаниите користат вештачка интелигенција и дека тоа е и треба да биде застрашувачко.

Други држави што неодамна усвоија поединечни закони за употребата на вештачката интелигенција на работното место се Колорадо, Конектикат, Илиноис и Тексас, но со потесен опфат од калифорниските. Гонсалес наведе дека низ земјата се подготвуваат уште предлози за разгледување.

Новите калифорниски закони имаат за цел да ги опфатат мерките за надзор на работното место, како топлинските карти што го следат движењето на вработените, вклучително и колку време поминуваат во тоалет, или следењето на нивната емоционална состојба. Работниците во магацините на Амазон претходно се жалеа дека им се мери времето поминато во паузи за тоалет, а во Kaiser Permanente медицинските сестри изјавија дека автоматизирани системи ја оценувале нивната интонација при интеракции со пациенти.

Робин Фелдман, директорка и основачка на Институтот за право и иновации во вештачката интелигенција при Правниот факултет на Универзитетот во Калифорнија во Сан Франциско, оцени дека новите закони се клучен чекор кон регулаторно напредување за застапниците на работниците. Сепак, таа посочи дека статутите се донекаде ограничени во спроведувањето, бидејќи не предвидуваат приватно извршување — работниците не можат да тужат, туку само државата може да ги спроведува законите.

Новите прописи доаѓаат во услови на рекордно трошење на големите технолошки компании за вештачка интелигенција, но и масовни отпуштања. Во јуни Meta паузираше програма што ги следеше компјутерските активности на работниците за обука на своите модели на вештачка интелигенција, а еден месец подоцна десетици вработени поднесоа тужба тврдејќи дека алатките на компанијата насочиле кон отпуштања на лица со прилагодувања за попреченост или на медицинско или родителско отсуство.