Калифорнија им забрани на алгоритмите да отпуштаат работници — 30.9.2026
FinPortal.mk · 30.9.2026 г.
Гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, потпиша закон со кој им се забранува на работодавачите во таа американска сојузна држава да се потпираат исклучиво на вештачка интелигенција при отпуштање или дисциплинско казнување на вработените. Законот, познат како „Акт за забрана на робо-шефови“ (SB 947), ги спречува компаниите во Калифорнија да користат „системи за автоматизирано донесување одлуки“ како единствена основа при одлуките за дисциплина и престанок на работен однос. Со него се ограничува и можноста вештачката интелигенција да се користи како „главна алатка“ во ваквите одлуки. Според законот, работодавачите што „првенствено“ се потпираат на резултатите од вештачката интелигенција при одлуки за отпуштање или дисциплина, сега мора да имаат човечки проверувач кој ќе ги потврди тие одлуки врз основа на дополнителни информации. Како такви информации се наведуваат менаџерските оценки, мислењата на колегите и персоналните досиеја. Покрај тоа, засегнатите вработени мора да добијат писмено известување дека вештачката интелигенција била „првенствено користена“ во одлуката за нивното отпуштање или дисциплинирање, опис на податоците за вработениот што ги користел системот, како и контакт на човечко лице кое може дополнително да ја објасни одлуката. „Ниту еден работник не треба да биде отпуштен или дисциплински казнет од машина, без разлика дали е вештачка интелигенција или не. Системите за вештачка интелигенција имаат потенцијал да ја зголемат продуктивноста, но исто така направиле грешки и погрешни проценки и покажале пристрасност“, изјави за CNBC сенаторот во Калифорнија Џери Мекнерни, автор на законот. „Вештачката интелигенција мора да остане алатка контролирана од луѓе, а не обратно“, додаде тој. Мекнерни, демократ, првпат го предложи актот во 2025 година, по организираниот притисок од синдикатите во државата за поставување ограничувања врз можноста на менаџментот да користи вештачка интелигенција при преземање неповолни мерки против работниците. „Кога работните луѓе с