Јапонските вековни компании банкротираат со рекордно темпо — 112 фирми згаснаа во првите осум месеци од 2026 година
FinPortal.mk · 5.10.2026 г.
Јапонија е земја позната по своите компании што опстојуваат со генерации, а многу од нив работат повеќе од еден век. Сепак, токму овие традиционални бизниси сега пропаѓаат со рекордно темпо, што претставува сериозен удар врз еден од столбовите на јапонското стопанство. Според податоците на истражувачката компанија „Теикоку ДатаБанк“, во првите осум месеци од 2026 година банкротирале 112 јапонски компании постари од 100 години, што е алармантен показател за состојбата на вековните бизниси во земјата. Ако сегашниот тренд продолжи, годинава би можеле да пропаднат повеќе од 160 вакви компании. Тоа би значело нов рекорд и надминување на досегашниот максимум од 2024 година, кога банкротирале 146 компании со повеќе од еден век историја. Ваквите бројки јасно покажуваат дека проблемот не е изолиран инцидент, туку системска појава што ги зафаќа дури и најстабилните и најтрадиционалните јапонски фирми. Причините за ваквиот бран банкротства се комбинација од неколку проблеми што сè посилно го притискаат јапонското стопанство. Меѓу нив се растот на цените на суровините, недостигот од работници, зголемените трошоци за работење и сè поголемиот проблем со пронаоѓање наследници кои би ги презеле семејните компании. Овие фактори заедно создаваат исклучително тешка средина за опстанок, дури и за бизниси што преживеале војни, кризи и децении економски турбуленции. Еден од највпечатливите примери за оваа појава е „Кадоја Сесаме Милс“, производител на масло од сусам основан уште во 1858 година. Компанијата преживеала војни, економски кризи, како и пукањето на јапонскиот имотен и берзански балон, но денес се подготвува да се повлече од берзата и повторно да стане приватна компанија. Овој чекор го прави со поддршка на јапонскиот инвестициски фонд „Интеграл“. „Кадоја“ денес се соочува со истите проблеми што ги погодуваат и многу други традиционални компании — поскапи суровини и сè поголеми геополитички ризици. Нејзиниот пример покажува дека дури и долгорочно стабилните компании со силна тра