Јапонските компании ја напуштаат Кина со рекордно темпо

Бројот на јапонски компании што работат во Кина падна на историски најниско ниво, објави Теикоку Датабанк, компанија за кредитни истражувања со седиште во Јапонија. Заклучно со јуни, во Кина работеле 10.118 јапонски фирми, што е за 22 отсто помалку од претходното истражување спроведено во јуни 2024 година и околу 30 отсто под врвот забележан во 2012 година. Ова е најниско ниво откако Теикоку почна да ги следи податоците во 2010 година.

Според извештајот на Теикоку, егзодусот најверојатно ќе се засили, бидејќи дипломатскиот судир меѓу двете најголеми азиски економии ги принудува јапонските компании да ги намалат или затворат своите операции во Кина. Фирмите веќе се соочуваат со намалена профитабилност поради царинските ризици, растечките трошоци за работна сила и производство, како и жестоката локална конкуренција. Дел од компаниите ја намалиле зависноста од Кина без целосно да се одвојат од тој пазар.

Односите меѓу Кина и Јапонија се под голем притисок откако јапонската премиерка Санае Такаичи минатата година во ноември изјави пред парламентот дека Јапонија би можела воено да се вклучи во случај на кинеска инвазија на Тајван. Пекинг одговори со ограничување на извозот на критични минерали до јапонските компании и со апел до граѓаните да не патуваат во Јапонија.

Аналитичарот Џереми Чан од политичката консултантска фирма Евроазија Груп изјави дека јапонските фирми и нивните вработени сè повеќе се чувствуваат непожелни и небезбедни во Кина. Како дополнителни фактори што ги поттикнуваат јапонските бизниси да се диверзифицираат подалеку од Пекинг, Мартин Шулц, главен економски советник во Институтот за истражување на Фуџицу, ги наведе американските царини, растечкиот отпор кај јавноста кон кинеските производи и растечкиот индиски пазар. „Инвестициите во Кина го преживуваат совршеното невреме“, рече тој.

Според податоците на Теикоку, во изминатите две години рекордни 4.137 јапонски компании целосно се повлекле од Кина, додека во истиот период влегле само 1.221 компанија преку подружници, фабрики или претставништва — најмалку откако се води евиденција, освен за време на пандемијата на ковид-19.

Јапонските фирми стануваат сè позависни од американскиот пазар додека се оддалечуваат од Кина, изјави Јеспер Кол, експерт-директор во Monex Group. Според неговите проценки, компаниите котирани на индексот Topix годинава оствариле помалку од 15 отсто од своите приходи во Кина, што е пад од 23 отсто во 2020 година, додека уделот на приходите од САД пораснал на 35 отсто од 25 отсто во истиот период. Кол додаде дека Вашингтон „отворено ги привлекува“ јапонските играчи да помогнат во напорите за реиндустријализација, додека Пекинг се свртел кон моделот „произведено во и од Кина“.

Аналитичарите велат дека случаите на приведување јапонски државјани од страна на Пекинг годинава дополнително ги загрижиле бизнисите за испраќање персонал во Кина. Според извештаите, неколку јапонски државјани, вклучително и раководители во врвни јапонски фирми, биле приведени во август поради наводни прекршувања на ограничувањата за извоз на стоки со двојна употреба.

Кеи Кога, професор на Технолошкиот универзитет Нанијанг во Сингапур, изјави дека производителите на автомобили, добавувачите на делови и извозно ориентираните производители најверојатно ќе ги намалат своите операции во Кина. Компаниите што се локализирале и можат да се натпреваруваат со кинеските конкуренти, особено производителите на медицинска и прецизна опрема, најверојатно ќе останат.