Извори на „Форбс Србија“: НБС можела да го спречи изнесувањето пари од Алта банка пред да ѝ ја одземе дозволата

Народната банка на Србија (НБС) ѝ ја одзеде дозволата за работа на Алта банка во ноќта меѓу петокот и саботата, но според извори на „Форбс Србија“ од НБС, во тој момент банката веќе не можела да биде спасена. Извршниот одбор на НБС, составен од гувернерката Јоргованка Табаковиќ и четворица вицегувернери, ја донел одлуката за одземање на дозволата на банката чиј сопственик е Давор Мацура, но сведоштвата на упатени извори отвораат сериозни прашања за тоа што ѝ претходело на оваа одлука, дали Народната банка можела порано да реагира и кој сè сноси одговорност за пропаста на банката.

Според изворите на „Форбс Србија“, одговорноста не може да се бара само кај сопственикот Давор Мацура, туку и кај надлежните институции задолжени за надзор и контрола на банкарското работење. Според сведоштвото на изворот, вицегувернерите на НБС немале информации дека од Алта банка се изнесуваат пари сè до петокот, кога биле забележани нарушувања во платниот промет преку банката. Набргу потоа била закажана итна седница на Извршниот одбор, но, како што тврди изворот на „Форбс Србија“, не сите членови биле информирани за вистинската тема на состанокот.

Одлуката за одземање на дозволата за работа била донесена откако било утврдено дека финансиската состојба на банката значително се влошила и дека постои ризик од дополнително нарушување на ликвидноста, со што биле загрозени интересите на депонентите. Но, според изворот, проблемите биле забележливи и неколку дена претходно. Тој тврди дека изнесувањето на парите можело да се спречи доколку Народната банка навреме извршела контрола и презела соодветни мерки.

„Банката располагаше со голема количина готовина. Тоа одамна се знаеше. Не знам дали 45 милијарди динари, колку што објави Обвинителството за организиран криминал, биле во готовина, но сите околности укажуваат дека било така“, наведува изворот во текстот на „Форбс Србија“.

Според соговорникот на „Форбс Србија“, Алта банка имала деловен модел кој значително се разликувал од работењето на останатите банки на српскиот пазар. Тоа се однесувало на големите количини готовина и на нестандардното работење, кое, како што се наведува, било забележливо и претходно, но институциите не реагирале навреме.

Изворите на „Форбс Србија“ укажуваат дека клучното прашање останува зошто надзорните механизми не функционирале порано, односно дали НБС имала сознанија за движењата на големите суми готовина пред критичната ноќ. Според нивните тврдења, доколку контролата била извршена навреме, изнесувањето на средствата од банката можело да биде спречено, а со тоа и последиците врз депонентите да бидат помали.

Одлуката на Извршниот одбор на НБС, како што пренесува „Форбс Србија“, била донесена во услови кога ликвидноста на банката веќе била сериозно нарушена, а ризикот за депонентите станал непосреден. Сепак, изворите инсистираат дека одговорноста е распоредена и дека покрај сопственикот, свој дел од неа носат и институциите чија задача е да го надгледуваат банкарското работење.

Случајот со Алта банка, според сознанијата на „Форбс Србија“, отвора пошироки прашања за тоа како функционира надзорот врз банките со нестандардни деловни модели и дали постојните механизми можат навреме да откријат и да спречат изнесување на големи количини готовина. Изворите од НБС, пак, тврдат дека во моментот на седницата банката веќе била во состојба од која немало враќање, што дополнително ја нагласува потребата од одговор на прашањето зошто реакциите изостанале порано.