Израелските избори без јасен победник: Нетанјаху и Ајзенкот далеку од мнозинство
Резултатот од израелските избори останува неизвесен, откако и премиерот Бенјамин Нетанјаху и предизвикувачот Гади Ајзенкот се далеку од бројките потребни за формирање владејачко мнозинство. Според обновената анкета на Канал 13 објавена рано во средата, двата блока имаат по 51 место во Кнесетот, кој брои 120 пратеници, пренесува Times of Israel. За владејачко мнозинство потребно е 61 место.
Анкетите на Канал 12 и Кан 11 покажуваат дека блокот на Ајзенкот е малку пред Нетанјаху, со 52 наспроти 50 места. Арапските партии, кои не припаѓаат на ниту еден од двата блока, се проектирани на 17 до 18 места, што е нивни најсилен резултат досега.
Ајзенкот, поранешен началник на Генералштабот, прогласи победа и изјави дека прелиминарните резултати треба да му го дадат првото право да се обиде да формира влада. „Прелиминарните резултати од анкетите покажуваат целосен недостаток на доверба во Нетанјаху и неговата влада од 7 октомври“, рече тој во соопштение на X.
Анкетите по затворањето на гласачките места не се официјални резултати, кои формално се објавуваат една недела по изборите, на 4 ноември. Според Централниот изборен комитет, околу 77,7 отсто од гласачите со право на глас излегле на гласање, што е највисока излезност на избори за Кнесет во последните 27 години.
Гласањето беше први национални избори во Израел по нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година и последователните војни во Газа, Либан и Иран, и нашироко се сметаше за референдум за доминацијата на Нетанјаху во израелската политика од 2009 година. Неговите поддржувачи му оддаваат заслуга за водењето на Израел низ војната и за спротивставувањето на меѓународниот притисок, додека критичарите укажуваат на неговото долготрајно судење за корупција, контроверзните обиди за судска реформа и раководењето со војната во Газа како доказ дека е неспособен за функцијата. Нетанјаху се соочува со налог за апсење на Меѓународниот кривичен суд поради кампањата во Газа, што тој го отфрла.
Историскиот резултат на арапските партии е фактор што треба да се следи во коалициските преговори. Лидерот на Раам, Мансур Абас, изјави дека „нашиот глас ќе ја промени владата“. Претседателот на фракцијата Обединета листа, Ахмад Тиби, претходно изнесе план за спречување на Нетанјаху да остане на власт по изборите, според Jerusalem Post.
Амин Саикал, виш соработник на сингапурската Школа за меѓународни студии С. Раџаратнам, смета дека пропалестинскиот став на арапските партии ги приближува повеќе до Ајзенкот отколку до Нетанјаху, иако ниту еден од двајцата не изјавил дека ќе ги прифати. „Дури и ако сојузот на Ајзенкот освои повеќе места, помалку е веројатно дека ќе може да формира владејачко мнозинство без вклучување на арапските и левичарските партии“, рече Мајкл Фелер, главен стратег во Geopolitical Strategy. „Политиките на следната влада за Иран, Палестина и безбедноста инаку може да останат исти.
Сепак, лидерот на Јисраел Бејтејну, Авигдор Либерман, чија партија се проектира на седум до девет места и моментално е во опозицискиот блок со Ајзенкот, за време на кампањата одби да се потпре на арапските партии. Претходно во вторникот, Нетанјаху и неговите крајнодесничарски коалициски партнери предупредија на силно арапско учество на гласањето, што предизвика обвинувања за расизам од противниците. „Ако не се разбудиме сега, ќе се најдеме со влада на Мансур Абас и Ахмед Тиби“, рече тој, по низа објави што укажуваа на долги редици пред гласачките места во арапските заедници.
Дури и ако Ајзенкот на крајот освои повеќе места, Нетанјаху може да ги искористи претстојните недели или месеци во своја корист со тоа што ќе се обиде да го одложи формирањето на новата влада, смета Саикал. Премиерот ќе се „бори за своето политичко преживување“, рече тој.