Израелци од дијаспората се враќаат дома за да гласаат на неизвесните избори

Десетици илјади Израелци кои живеат надвор од земјата се враќаат дома за да гласаат на парламентарните избори во вторник, на кои анкетите покажуваат исклучително тесна трка. Израел не дозволува гласање од странство, освен за оние што служат во дипломатските мисии на земјата, поради што многу граѓани мораат физички да бидат присутни за да го остварат своето право на глас.

Според проценките на една организација која им помага на граѓаните што живеат надвор од земјата, околу 80.000 Израелци се очекува да се вратат за да гласаат во вторник. Израел има околу 7,3 милиони гласачи со право на глас, според податоците на Меѓународната фондација за изборни системи со седиште во Вашингтон.

„Иако не е голем блок, 80.000 кои можеби ќе се вратат дома за да учествуваат би можеле да направат голема разлика во конечниот резултат на многу тесни избори“, изјави Јаел Шомер, професорка по политички науки на Универзитетот во Тел Авив.

Ова се први избори во Израел од 2022 година. Премиерот Бенјамин Нетанјаху од партијата Ликуд, кој служеше како премиер 18 години во три одделни периоди, се соочува со главниот предизвикувач Гади Ајзенкот, поранешен началник на Генералштабот на Израелските одбранбени сили, кој ја води партијата Јашар. И двајцата веројатно ќе имаат потреба од поддршка од потенцијалните коалициски партнери за да победат.

Анкетите се исклучително тесни пред изборите во вторник. Прашањата како безбедноста, веќе главен фактор за Израелците, станаа уште поспорни со војната со Иран во полн замав. Изземањето на некои ултраортодоксни мажи од воена служба, исто така, предизвикува голем расцеп во израелското општество, додека премиерот Нетанјаху сè уште работи на контроверзен план што би дал на владејачката коалиција поголема контрола врз судството.

„Сите избори во Израел се енергични, но бидејќи овие ќе имаат толку значајно влијание врз иднината на земјата, борбата беше особено жестока“, рече Шомер. „Овие избори навистина се за тоа како ја гледаме нашата иднина, излезноста ќе биде многу висока.

Излезноста на гласачите во 2022 година беше нешто над 70 отсто, според Централниот изборен комитет на Израел. Анкетните истражувачи веруваат дека овој пат таа би можела да достигне и до 87 отсто. Меѓу дипломатските службеници во амбасадите и конзулатите надвор од Израел, излезноста беше 90 отсто, наспроти вообичаените околу 70 отсто, според Комитетот.

За да им се помогне на оние што живеат во странство да се вратат и да гласаат, организацијата „Fly & Vote“ е основана од Америчко-израелската демократска коалиција, американска група првично создадена во 2023 година за да го запре обидот на Ликуд за реформа на судскиот систем. Иако организациите и политичките партии не смеат да плаќаат за каков било превоз за луѓе во или надвор од Израел, коалицијата најде други начини да го олесни гласањето.

„Fly & Vote“, финансирана од приватни донации, изнајми лет за Израелци што живеат во Португалија и купи блокови билети за летови од њујоршкото подрачје. Секој на тие летови мораше сам да го плати своето седиште.

„Израелците кои не живеат овде сè уште имаат интерес во она што го правиме и сакаме да им помогнеме“, рече Ора Пелед-Накаш, косновач на групата. „Не заземаме политичка позиција и не му кажуваме на никого како да гласа, само им помагаме да го дадат својот глас.

Патниците ќе имаат и многу комерцијални опции. Со децении Ел Ал беше единствената израелска авиокомпанија што леташе на релации од САД до Израел. Аркиа почна да нуди летови минатата година, а Исраир порано оваа година. Американските превозници Јунајтед и Делта повторно летаат до Израел откако ги прекинаа летовите поради војната со Иран. Германската Луфтханза лета до Израел од Европа, а Бритиш Ервејз треба да ги обнови летовите оваа недела.

Цената е во согласност со онаа во нормални време, рече Пелед-Накаш. Според истражувањето на CNBC, заклучно со неделата имало уште неколку слободни места на летовите на Ел Ал од аеродромите ЏФК или Њуарк, со цени од 1.300 до 2.500 долари.

По годините политичка нестабилност во кои имаше пет избори меѓу 2019 и 2022 година, резултатот од изборите во вторник би можел да ја обликува политичката, безбедносната и економската насока на Израел за годините што доаѓаат.