Инвестициите во вештачка интелигенција го поттикнуваат растот, но и инфлацијата и скапите кредити во САД

Забрзаниот развој на вештачката интелигенција (ВИ), која требаше да ја направи економијата попродуктивна и поефикасна, создава нов инфлациски притисок во САД. Додека најголемите технолошки компании вложуваат милијарди долари во дата-центри, чипови и инфраструктура, американската централна банка се соочува со необичен проблем: високите каматни стапки не ги запираат инвестициите на најбогатите компании, но ги погодуваат домаќинствата и малите бизниси, пренесува анализата на Ројтерс од 19 октомври.

Според анализата, во САД се појавува нов економски парадокс. Инвестициите во вештачка интелигенција, кои се сметаат за еден од најголемите двигатели на идниот економски раст, истовремено можат да станат фактор што дополнително ја подгрева инфлацијата и го продолжува периодот на скапи кредити. Американските Федерални резерви сè повеќе го препознаваат влијанието на бумот на ВИ врз цените, но располагаат со инструмент што не ги погодува сите економски субјекти подеднакво.

Додека компаниите како Amazon, Apple и Anthropic продолжуваат со големи инвестиции без оглед на високите трошоци за финансирање, малите претпријатија и граѓаните стануваат почувствителни на секое дополнително поскапување на кредитите. Токму тука се гледа нерамномерното дејство на монетарната политика: каматните стапки не ги обесхрабруваат капитално силните технолошки гиганти, но го затегнуваат пристапот до финансирање за оние што најмногу зависат од него.

Инфлацијата во САД повторно забрзува. Во септември 2026 година годишната инфлација достигна 3,7 отсто, наспроти 3,4 отсто во август. Месечниот раст на потрошувачките цени изнесуваше 0,6 отсто, а базичната инфлација, од која се исклучени храната и енергијата, достигна 2,6 отсто на годишно ниво. Поскапувањето на енергенсите, геополитичките конфликти и притисоците во синџирите на снабдување се меѓу главните причини за ваквата состојба, но на нив се надоврзува и нов фактор — масовните инвестиции во вештачката интелигенција.

Изградбата на дата-центри бара огромни ресурси, а токму таа инфраструктурна експанзија се надоврзува на постојните ценовни притисоци. Така, технологијата што требаше да донесе поголема ефикасност, во моментов делува и како дополнителен извор на инфлациски ризик, што го отежнува балансирањето на централната банка меѓу контролата на цените и поддршката на растот.

Анализата на Ројтерс укажува дека ваквиот развој го продолжува периодот на скапи кредити, што најтешко ги погодува домаќинствата и малите бизниси. За разлика од нив, најголемите технолошки компании продолжуваат да инвестираат милијарди долари во дата-центри, чипови и инфраструктура, без оглед на високите трошоци за финансирање. Со тоа се создава ситуација во која бумот на вештачката интелигенција истовремено го поттикнува економскиот раст и ја засилува инфлацијата, оставајќи ги најранливите делови од економијата најизложени на последиците.