Инфлацијата во ЕУ забрза на 3,8 отсто во септември, Македонија со значително пониски 2,7 проценти

Инфлацијата во Европската Унија повторно забрза, покажуваат најновите податоци на Евростат. Годишната стапка на раст на цените во септември достигна 3,8 проценти, што е значително зголемување во споредба со 3,2 проценти колку што изнесуваше во август. Истата стапка од 3,8 проценти е регистрирана и во еврозоната, а главен двигател на поскапувањата е енергијата. Македонија, пак, според податоците на Државниот завод за статистика, во септември забележа годишна инфлација од 2,7 проценти, што е под просекот на Европската Унија.

Податоците објавени на 16 октомври покажуваат дека во 23 од вкупно 27 земји членки на ЕУ инфлацијата се зголемила во споредба со август. Во три земји останала непроменета, а само во една е забележано намалување. Споредбата со минатата година е уште поизразена: во септември 2025 година инфлацијата во ЕУ изнесувала 2,6 проценти, што значи дека годинава растот на цените е значително повисок.

Највисоките годишни стапки на инфлација во септември се регистрирани во Романија, Литванија и Бугарија. Разликите меѓу земјите членки остануваат големи. Додека во Шведска годишната инфлација изнесува само еден процент, во Романија цените растат повеќе од шестпати побрзо. Особено впечатлива е состојбата во Бугарија, која од почетокот на 2026 година е членка на еврозоната, а во септември регистрирала инфлација од 5,6 проценти.

Главниот двигател на инфлацијата во еврозоната е енергијата, чија годишна цена во септември пораснала за 18,8 проценти, наспроти 14,3 проценти во август. Цените на услугите пораснале за 3,2 проценти, додека храната, алкохолот и тутунот бележат раст од 1,4 проценти. Енергијата придонела со 1,71 процентен поен во вкупната инфлација во еврозоната, што покажува колку поскапувањето на енергенсите влијае врз конечните цени што ги плаќаат граѓаните.

Според податоците на Државниот завод за статистика, годишната инфлација во Македонија во септември изнесувала 2,7 проценти. Тоа значи дека растот на цените во земјата е понизок од просекот во Европската Унија и од стапката регистрирана во еврозоната, но сепак претставува засилен притисок врз домашните потрошувачи.

Економскиот контекст во Европа повторно се влошува по период на релативна стабилизација на цените. Забрзувањето на инфлацијата во 23 од 27 земји членки укажува дека притисоците врз трошоците за живот не се надминати, а енергетскиот сектор повторно се покажува како најнестабилен фактор. Разликите меѓу земјите членки, од еден процент во Шведска до над шест проценти во Романија, дополнително ја истакнуваат нерамномерноста на европската економија.

За македонските граѓани, споредбата со европскиот просек е релативно поволна, но домашната инфлација од 2,7 проценти сепак значи реален раст на трошоците, особено во услови кога енергетските цени во Европа продолжуваат да растат. Колку овие движења ќе се одразат врз домашниот пазар во наредните месеци ќе зависи од понатамошните движења на енергетските берзи и од монетарната политика.