Инфлацијата го затегнува јазот меѓу Барнам и Хили пред првиот буџет

Најновите податоци за инфлацијата потврдуваат дека економијата е најголемиот предизвик со кој се соочува Енди Барнам. До првиот буџет на Џон Хили остануваат само 42 дена, а во сите слоеви на владата и Лабуристичката партија расте загриженоста како тој буџет може — или, како што може да се покаже, не може — да ја поткрепи реториката на Барнам за најголемата промена во британската политика во последните 40 години.

Голем дел од сложената економска состојба е поттикната од глобални фактори, меѓу кои и продолжувањето и до одреден степен влошувањето на конфликтите на Блискиот Исток и во Украина. Дополнителен проблем што ги засега многу земји е растот на вештачката интелигенција, кој ги зголемува трошоците за задолжување. Но, очигледно има и внатрешни фактори својствени за Британија. Во тој контекст, особено впечатливо беше тоа што поранешниот главен економист на Банката на Англија, Енди Холдејн, во вторник изјави за LBC дека без знаци за намалување на јавната потрошувачка „пазарите сега претпоставуваат дека ова е традиционална социјалистичка влада која сака да оданочува и троши, но со подобри видеа на TikTok“.

Од човек кој повремено неформално го советувал тимот на Барнам, тоа ќе заболи, особено затоа што слична критика во последните недели упати и истакнатиот економист лорд О'Нил — уште еден повремен советник. Премиерот даде директен одговор на Холдејн, велејќи: „Тоа не ја раскажува приказната. Ние не сме такви.“ Тој го наведе „ставањето на дигиталниот идентитет на чекање“ како пример за тоа како веќе „донел тешки одлуки во оваа работа во врска со прераспределбата на приоритетите на владината потрошувачка“ и вети дека ќе продолжи да „донесува тешки одлуки за да се осигура дека економијата останува на вистинскиот пат“.

Дигиталниот идентитет е впечатлив избор за пример. Барнам објави дека се откажува од таа шема во деновите пред да стане премиер, за да се фокусира на политики што влијаат врз секојдневните трошоци за живот. Но, тие средства потоа, во првите неколку дена од новата влада, беа прераспределени за намалување на ДДВ на сметките за струја на домаќинствата. Во таа смисла, тоа не беше намалување на јавната потрошувачка, туку само прераспределба на приоритетите. Во секој случај, поранешниот министер во кабинетот, Дарин Џонс, тогаш го критикуваше Барнам поради тоа што владата сè уште не ги распределила парите за дигиталниот идентитет.

Сигналите од првиот голем говор на Хили како канцелар минатата недела покажуваат дека тој сака да ги смири пазарите, ветувајќи „контрола на јавната потрошувачка“ и пофалувајќи ја Рејчел Ривс за почетокот на „враќањето на британската фискална дисциплина“. Барнам и Хили тешко дека би биле првиот двоец премиер-канцелар што усвојува различен тон и нагласува различни приоритети во јавните настапи. Како помлад министер во Министерството за финансии пред речиси 25 години, Хили се занимаваше со прашањето како да се поттикне растот низ земјата, долго пред тоа да стане централно во визијата на Барнам за Британија. Но, во владата има луѓе кои почнуваат да се прашуваат дали нивните економски визии се толку усогласени колку што се очекуваше. „Тоа е она што сите го мислат, а некои од нас го кажуваат гласно“, изјави еден владин извор.

Има и такви што стравуваат од негативните политички последици кога лабуристичка влада намерно се труди да ја покаже својата фискална кредибилност. Веројатно токму тоа стоеше зад укинувањето на зимскиот додаток за греење за повеќето пензионери, како еден од првите потези на сер Кир Стармер и ран фактор во неговиот политички пад. За политичките противници на лабуристите, сето ова се сведува на прашањето дали премиерот е подготвен да ги разочара сопствените пратеници. Сепак, вреди да се потсети дека кај зимскиот додаток фрустрацијата во парламентот беше предизвикана пред сè од бесната реакција на гласачите на лабуристичките пратеници. Ова отвора пофундаментална тензија: дали видовите политики потребни за смирување на пазарите се политички изводливи со оглед на изборната коалиција на лабуристите и потребата да се зацврсти „прогресивниот“ глас? Буџетот е оддалечен само шест недели и ќе биде првиот и најважен знак за одговорот на новата влада на тоа прашање.