Инфантино ја зацврстува авторитарната власт во ФИФА — спас може да дојде само однадвор
Светското првенство во 2026 година беше виор од возбудлив фудбал што поттикна неопходни разговори за живоста на дијаспората, цврстината на аутсајдерите и моќта на спортот. Во свет фрагментиран по многубројни културни оски, турнирот обезбеди момент што собра луѓе од различни средини истовремено да доживеат нешто значајно. Но по завршувањето на турнирот, претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, фрли политичка бомба во забавата што следеше, предлагајќи да се приватизира Светското првенство со вбризгување на 20 милијарди долари приватен капитал, со помош од JP Morgan и Thrive Capital, инвестициската алатка на Џошуа Кушнер, брат на Џаред Кушнер, зетот на Доналд Трамп.
Излегува дека Инфантино не само што му се додворувал на Трамп цело време — од личното доставување на измислената мировна награда на ФИФА до овозможувањето на поништувањето на црвениот картон што одекна низ светот — очигледно за да остане широко отворена славината за пари од Светското првенство. Инфантино, очигледно, ги проучувал и техниките на непотизам и грубо присвојување на Трамп. Не слично на администрацијата на Трамп која ги укинуваше грантовите за енергетски проекти на сојузните држави „исклучиво врз основа“ на тоа дали го поддржале на претседателските избори во 2024 година, фудбалските асоцијации што го поддржале планот за приватен капитал на Инфантино би добиле повеќе пари, додека оние што не се согласувале би добиле помалку.
Но се случува нешто подлабоко и уште поважно. Среде растечката плима на авторитаризам во светот, вклучително и во САД под Трамп, ФИФА под Инфантино и самата стана сè повеќе диктаторска. Иако ФИФА тврди дека дејствува „со целосно почитување“ на своите самопромовирани „демократски и управувачки принципи“, и дека планот за приватен капитал на нејзиниот претседател бил „за демократизација на фудбалот ширум светот“, реалноста е дека ФИФА ги имитира диктатурите пред кои Инфантино толку лесно се поклонува. Многумина во управното тело дознале за планот за приватизација од вестите, а не преку соодветна консултација — исто како што слушнале и за одлуката на Инфантино да му ја додели мировната награда на Трамп.
Иако статутите на ФИФА го ограничуваат претседателот на „не повеќе од три мандати“, а Инфантино првпат беше избран во 2016 година, потоа реизбран — без противкандидат, со акламација — во 2019 и 2023 година, тој изјави дека би можел повторно да се кандидира во 2027 година. Инфантино е озлогласен по тоа што ги напаѓа новинарите и ги избегнува прес-конференциите. Тешките прашања се знак дека репортерите „шират омраза“. За него, информацијата треба да тече еднонасочно, да се слева од високо.
Што може да се направи? Да, одамна е време да му се „даде отказ на шефот на ФИФА“, како што изјави потпретседател на Фудбалската федерација на САД. Но и покрај спектакуларните погрешни проценки и диктаторските свртувања на Инфантино, оние што имаат моќ да му „дадат отказ“ наместо тоа го направија фаворит на изборите следната година. Иако регионалните управни тела на фудбалот во Европа (УЕФА), Азија (АФЦ), како и Северна, Централна Америка и Карибите (Конкакаф) јавно го прекорија Инфантино, при што Европа дури се закани со бојкот на меѓународните натпреварувања, се појавија пукнатини: Мексико, Катар и неколку азиски национални асоцијации излегоа од стројот за да сигнализираат поддршка за загрозениот Инфантино. Африканската фудбалска конфедерација (КАФ), која претставува 54 земји, „едногласно ја потврди својата поддршка“ за Инфантино, кому му требаат само 106 гласа за да го преживее својот обид за реизбор следниот март.
Отстранувањето на Инфантино е борба нагорнина. Тоа е затоа што системот на покровителство на ФИФА е моќно смирувачко средство за несогласување: тој распределува милиони на фудбалските асоцијации ширум светот според систем на клиентелизам втемелен на верност и оркестриран со оскуден јавен надзор. Ова е фудбалска симбиоза преплавена со пари и со недостаток на одговорност. Иако предложената приватизација на ФИФА можеше да им наштети и на играчите, и на навивачите, и на клубовите, многу федерации беа подготвени да ја поддржат.