IFS: Буџетот на Хили ќе биде „фикција“ без јасен план за покривање на 35 милијарди фунти

Водечките британски експерти за даноци и јавни трошења предупредија дека буџетот на Џон Хили ризикува да стане „фикција“ доколку не изнесе планови за покривање на притисоците врз трошењето од околу 35 милијарди фунти. Институтот за фискални студии (IFS) го упати ова предупредување во својот влијателен претбуџетски извештај, објавен пред обраќањето на Хили пред Долниот дом.

Според IFS, штетата од повисоката инфлација значи дека канцеларот ќе мора или да ги зголеми средствата за сегашните владини планови за трошење, или да наметне длабоки реални намалувања до крајот на деценијата. Тинк-тенкот го повика канцеларот да избегне објавување буџет од типот „стабилно како што одиме“, кој одлуките ги одложува за следната година.

Хелен Милер, директорка на IFS, изјави дека едноставното запишување на имплицитни намалувања што канцеларот нема намера да ги спроведе би го направило буџетот „фикција“. Таа оцени дека подобро би било да се има канцелар кој се надева на најдоброто, но планира за најлошото, наместо планови што велат „се надевам дека ќе биде добро и ќе влезат пари“ или „ќе добијам план за една година“.

IFS предупреди дека изборот да се задржат вкупните трошења непроменети на буџетот имплицитно би значел дозволување на пад на квалитетот или квантитетот на јавните услуги. Според институтот, компензирањето на инфлацискиот шок и финансирањето на ветувањето за зголемување на одбранбеното трошење на 3% од БДП до 2030 година би барале зголемување на даноците или намалување на бенефициите од околу 35 милијарди фунти.

Вниманието пред буџетот главно е насочено кон ударот врз фискалниот простор на канцеларот во однос на главното фискално правило на Лабуристите за балансирање на дневното јавно трошење со приходите во 2029-30 година. IFS наведува дека, иако растот на трошоците за камати на долгот може да додаде 10 милијарди фунти на задолжувањето во 2029-30 година, државната каса би имала корист од повисоката инфлација која ги зголемува даночните приходи, што значи дека фискалниот простор на Хили може да се намали за само 4 милијарди фунти.

Милер предупреди дека усвојувањето на претпоставката дека „сè може да се одложи“ за следниот преглед на трошењето ризикува да ја поткопа кредибилноста на канцеларот. Таа додаде дека изборот да се остане на наследените даночни и планови за трошење би значел дозволување на инфлацијата да ги извади од колосек плановите за трошење на министерствата.