Хутите зазедоа стратешки острови во Црвеното Море, стручњаци предупредуваат на нафтена криза

Јеменските хутиски милитанти зазедоа два стратешки острови во Црвеното Море, со што дополнително ја зајакнаа способноста на групата поддржана од Иран да контролира клучна поморска рута. Станува збор за островите Голем и Мал Ханиш, кои се наоѓаат на 160 километри северно од теснецот Баб ел-Мандеб — точка што го поврзува Црвеното Море со отворениот океан и со клучните азиски пазари на Саудиска Арабија.

Ова е најновиот чекор во брзото напредување на милитантите по јеменскиот брег на Црвеното Море, откако претходно го зазедоа пристаништето Моха и островот Перим во теснецот Баб ел-Мандеб. Брзината на напредувањето ја остави владата на Јемен, поддржана од Саудиска Арабија, да се обидува да врати дел од територијата изгубена во последните денови. Истовремено, Ријад се соочува и со напади врз критичен нафтовод извршени од милитанти поврзани со Иран во Ираку.

Според Меѓународната организација за миграција, речиси 94.000 луѓе во Јемен ги напуштиле своите домови откако судирите меѓу хутите и владините сили ескалираа овој месец. Меѓународниот комитет за спасување соопшти дека околу 200 училишта во југозападниот дел на Јемен се претворени во прифатни центри, додека повеќе од 2.000 лица побегнале преку морето во Џибути. Напредувањето на хутите ги доведе на само 32 километри од американска воена база во таа мала земја на Африканскиот Рог.

Експертите предупредуваат дека затворањето на нафтоводот исток-запад на Саудиска Арабија, кој е од витално значење за пренос на нафта од Ормускиот теснец до извозниот центар Јанбу на Црвеното Море, дополнително ќе изврши притисок врз испораките и глобалните нафтени резерви. Според проценките на официјални лица, целосната поправка би можела да потрае недели. Тим Вотерер, главен пазарен аналитичар во KCM Trade, изјави дека клучното прашање за трговците е колку долго ќе трае прекинот, бидејќи секое продолжено нарушување и загубата на снабдување лесно би можеле да ги турнат цените на повисоко ниво.

Компанијата за истражување Rystad Energy соопшти дека од крајот на август низ нафтоводот и преку пристаништето Јанбу дневно поминувале меѓу 2,6 и 4 милиони барели нафта, волумен што сега е изложен на ризик да исчезне од пазарот. Јанив Шах, потпретседател за нафтени пазари во Rystad Energy, истакна дека неодамнешниот скок на цената на брентот докажува дека пазарот веќе реагира на значителната загуба на снабдување. Во вторникот наутро, цената на суровата нафта бренд порасна за 1,17 отсто, на 106,92 долари за барел. Просечната цена на дизелот во САД минатата недела за првпат достигна 6 долари за галон.

Хутиското раководство соопшти дека не сака да го блокира целокупниот комерцијален сообраќај во Црвеното Море, туку само бродовите поврзани со Саудиска Арабија. Мајк Вирт, извршен директор на Chevron, изјави дека резервните залихи што постоеја во системот претходно годинава сега се исцрпени и дека е потешко да се замисли сценарио во кое цените брзо би омекнале, оценувајќи дека ризиците остануваат насочени кон раст во следните неколку месеци.