Храната во Македонија поскапе 46 отсто за пет години, но минималната плата растеше побрзо

Цените на храната и безалкохолните пијалоци во Македонија во последните пет години бележат значителен раст, но паралелно со нив се зголемиле и примањата на граѓаните. Според официјалните податоци на Државниот завод за статистика, храната во август 2026 година била за 46 отсто поскапа во однос на август 2021 година, додека во истиот период минималната плата пораснала за 74 отсто.

Овие податоци покажуваат дека со една минимална плата во август 2026 година може да се купи околу 19 проценти повеќе храна отколку со минималната плата во август 2021 година, што укажува на зголемување на куповната моќ во однос на храната, и покрај енормното поскапување.

Слична динамика е забележана и кај просечната плата. Според Државниот завод за статистика, просечната месечна бруто-плата во јули 2026 година изнесувала 72.935 денари, наспроти 42.776 денари во јули 2021 година, што претставува номинален раст од околу 71 отсто за пет години.

Сепак, експертите нагласуваат дека за вистинска слика за стандардот не е доволно само споредување на процентите на раст, туку колку реални производи можат да се купат со една плата.

Според податоците на Евростат, анализирани од „Еуроњуз бизнис“, цените на храната и безалкохолните пијалоци во Европската Унија во просек се зголемиле за 34 отсто меѓу август 2021 и август 2026 година. Тоа значи дека растот во Македонија од 46 отсто е за 12 процентни поени повисок од европскиот просек.

Низ Европа разликите се огромни. Најголем раст на цените на храната во Европската Унија е забележан во Унгарија со 57 отсто, потоа Бугарија со 54 отсто и Романија со 53 отсто. Најмал раст во Унијата има Кипар со 21 отсто, додека во рамките на пошироката европска споредба на 35 земји, апсолутен рекордер со најмал раст е Швајцарија со само 5 отсто.

Кај големите економии, Франција забележала раст од 25 отсто, Италија од 30 отсто, Германија од 34 отсто и Шпанија од 35 отсто. Апсолутен рекордер во пошироката споредба е Турција, каде што храната поскапела за неверојатни 752 отсто, како резултат на повеќегодишната висока инфлација и падот на турската лира.

Главни двигатели на овие движења беа нарушувањата на пазарите и зголемените трошоци за енергија, ѓубрива и транспорт, кои започнаа уште пред руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година.