Хејли го крои буџетот за стабилен раст пред заканите што се наѕираат

Британскиот канцелар Џон Хејли го подготвува буџетот со необично строги мерки за чување на тајноста. Како што објави BBC, речиси и да нема протекување на информации — буџетот е поделен на „прегради“ со многу ограничен пристап, се користат кодни имиња, а ИТ-системите се заклучени. Министрите што ги разгледуваат плановите мораат дигитално да ветат дека нема да известуваат медиумите. Ваквата безбедност е одговор на чувството дека шпекулациите околу претходниот буџет, понекогаш поттикнати од инсајдери, економски дестабилизираа.

Хејли, поранешен министер за одбрана, ги прифатил строгите процедури и на јавните настапи и интервјуа одбива да ја прекрши буџетската тишина, слично на неговиот сонародник од Јоркшир, крикетарот Џефри Бојкот, познат по крајно дефанзивната игра. Економските вести се добри — растот е подобар од очекуваното, а Меѓународниот монетарен фонд го пофали Обединетото Кралство дека „се истакнува“ меѓу земјите од Г7, барем со планирање да го намали задолжувањето. Инвеститорите што порано беа фокусирани на британските трошоци за задолжување сега се повеќе зафатени со „le spread“ — растечкиот јаз меѓу француските и германските трошоци — и со долгорочните должнички перспективи на Америка.

Сепак, на хоризонтот има облаци. Инфлацијата во септември порасна повеќе од прогнозираното, на 3,5 отсто, а и бројките за задолжување беа повисоки од очекуваното. Тоа значи дека зголемување на каматните стапки од Банката на Англија е многу веројатно, со што ќе пораснат отплатите на хипотеките за некои. Кредибилитетот пред инвеститорите бара не само буџетската математика да се совпадне во среда, туку и верба дека плановите за раст се реалистични и уверување дека Даунинг стрит може да ги убеди пратениците да го изгласаат буџетот.

Прашањето за Хејли е дали може да достави буџет што ќе го одржи заживувањето на растот и ќе понуди помош за трошоците за живот што ги бараат пратениците од неговите редови, а истовремено да ги увери пазарите дека ќе го држи задолжувањето под контрола. Обединетото Кралство е најбрзорастечката земја од Г7 досега оваа година, со 0,6 отсто во првиот квартал и 0,5 отсто во вториот, додека третиот квартал се движи кон 0,6 до 0,8 отсто. Секој квартал бележи раст двојно побрз од прогнозите на Канцеларијата за буџетска одговорност од март. Тоа е најбрз раст во првите осум месеци од годината од 2017 година, ако се исклучи повторното отворање по карантинот.

Економијата е поотпорна отколку во 2022 година, кога војната во Украина, масовните енергетски спасувања и мини-буџетот на Лиз Трас доведоа до највисоки трошоци за задолжување во Г7. Реформите на пазарот на електрична енергија ја ослабнаа врската меѓу цените на гасот и струјата, а фактот што војната во Иран досега е повеќе нафтен отколку гасен шок е дополнителна олеснителна околност. Значителните инвестиции во вештачка интелигенција и технологија се уште еден поттик. Како резултат, прогнозите за рецесија и за најлош удар од војната во Иран беа демантирани.