Хасановиќ: Падот на Вучиќ е удар врз застарениот партиски систем, Србија отвора нова страница, Македонија ја чека својата генерација

Исходот од вонредните избори во Србија не претставува само пораз на еден политичар, туку удар врз еден застарен партиски систем, оценува Емир Хасановиќ, експерт за безбедносни прашања и стратегиски комуникации, во разговор за Рацин.мк. Според него, големата и историска победа на Студентската листа – Студентите победуваат – отвора сосема ново поглавје, но истовремено наметнува тешка задача: канализирање на еуфоријата во конкретни промени.

Хасановиќ потсетува дека Студентската листа имала една клучна порака за време на кампањата – важно е тој да падне, нема простор за идеолошки поделби. „Тоа е ефективна алатка за мобилизација, но истовремено голем терет за владеење“, вели тој. Според него, сега ќе биде клучно да се профилираат професионални кадри, да се изготви листа на програмски приоритети и да се ослободат институциите и општествениот простор. „Во условите во кои се наоѓа Србија тоа е ѓаволски тешка работа“, додава соговорникот.

Тоа, како што укажува Хасановиќ, веројатно ќе значи некаква влада која ќе биде стожер на процесот на ослободување на заробената држава и растеретување на финансискиот капитал и текови, сè до едни нови, веројатно предвремени избори. На тие избори, смета тој, ќе мора да се соочат програмски концепти кои ќе се изродат од природните идеолошки разлики во студентската листа и од ослабнатиот СНС на Вучиќ.

Доколку тоа биде изведено умно, предупредува нашиот соговорник, Србија може да влезе во една мултипартиска, вистински плуралистичка епоха во која ќе може за сè да се разговара. Сепак, тој додава значајна условеност: „Под услов Србија да не падне во нова замка на култови на личности или ниски страсти кои ќе доведат до брза рехабилитација на Српската народна странка (СНС).“

Во разговорот Хасановиќ беше прашан и што ќе се случи со СНС и дали тој партиски систем ќе се сруши како кула од карти или, пак, ќе демонстрира отпорност. Неговиот одговор се надоврзува на основната теза дека поразот не е само персонален, туку системски – дека граѓаните на Србија изразиле неповерба кон еден модел на владеење што се одржал премногу долго и дека токму затоа промената бара институционална и кадровска консолидација, а не само смена на лица на чело на државата.

Според експертот за стратегиски комуникации, клучната опасност по новата политичка енергија е нејзиното трошење во идеолошки расправи пред институциите да бидат ослободени и пред да се воспостави јасна програма. Затоа тој инсистира на редослед: прво професионални кадри и приоритети, потоа ослободување на општествениот простор, а дури потоа соочување на програмските концепти што природно произлегуваат од различните идеолошки струи во студентската листа.

Хасановиќ во разговорот ја нагласува и регионалната димензија на овие процеси, оценувајќи дека Србија со овој исход отвора врата кон вистински плурализам, но дека слична можност стои и пред Македонија, која ја чека својата генерација за промени. Според него, она што се случува во Србија е показател дека застарените партиски системи можат да бидат доведени во прашање кога граѓаните, а особено младите, ќе најдат заедничка порака и ќе ја претворат во политичка волја.

Тој предупредува дека еуфоријата сама по себе не е доволна и дека мобилизациската енергија мора да се пренесе во институционални решенија, бидејќи во спротивно постои ризик старите структури брзо да се рехабилитираат. Токму затоа, според Хасановиќ, профилирањето на професионални кадри и јасната програма се предуслов за секоја вистинска промена, како во Србија, така и во Македонија, каде што сличната генерациска можност сè уште не е искористена.

Разговорот за Рацин.мк останува во рамките на анализата на политичките процеси по вонредните избори во Србија, со акцент на тоа дека поразот на Вучиќ е всушност пораз на еден застарен систем на владеење, а не само на една личност, и дека преминот кон плуралистичка епоха бара внимателно и дисциплинирано водени чекори во наредниот период.