Граѓаните им го враќаат ударот на технолошките гиганти: отпорот против дата-центрите ја разниша нивната визија за свет управуван од вештачка интелигенција

Технолошките магнати од Силициумската Долина, кои со години не се сомневаа во големината на своите амбиции, се најдоа во неочекувана положба. Демократијата, која ја сметаа за пречка, сега им се спротивставува на нивниот план да го трансформираат светот со вештачка интелигенција. Како што потсетува весникот The Guardian, стенфордскиот етичар Роб Рајх некогаш бил поканет на вечера организирана од технолошки магнат од Силициумската Долина, каде што се разговарало за тоа како би изгледала држава чија цел е максимално да ја поттикне науката и технологијата, поткрепена со комерцијални модели. Кога Рајх прашал дали таа држава би била демократија, добил ладен одговор: „Демократијата е премногу бавна и ја кочи науката. За да се оптимизира науката, ни треба добронамерен технократ на чело.

Сепак, обичните Американци се кренаа против дата-центрите за вештачка интелигенција што никнуваат низ нивните заедници. Села, окрузи, градови и сојузни држави воведуваат мораториуми и забрани за понатамошен развој. Отпорот не е само локално противставување на изградбата, туку јавното мислење во целина се сврте против проектот за вештачка интелигенција што ги создаде овие дата-центри.

Анкетата на Правниот факултет на Универзитетот Маркет открива дека 73 отсто од Американците сметаат дека трошоците за дата-центрите ги надминуваат придобивките, а 70 отсто веруваат дека вештачката интелигенција е лоша за општеството. Американците не отсекогаш биле толку скептични: во 2021 година само 37 отсто изјавиле дека се повеќе загрижени отколку возбудени од технологијата, според истражувањата на Pew Research Center, но тој удел се искачил на 52 отсто. Дури 55 отсто од младите возрасни, обично најентузијастичната група, исто така се разочарале. Стравот не е партиски — и демократите и републиканците се далеку повеќе загрижени отколку возбудени.

Причината делумно лежи во застрашувачките најави што доаѓаат од Силициумската Долина. Широко распространето верување дека постои барем 10 отсто шанса вештачката интелигенција да предизвика изумирање на човештвото, заедно со повторените изјави дека таа ќе ги укине сите работни места какви што ги знаеме, исплашиле многумина. Нејасните ветувања за лек за рак и универзален основен приход звучат празно од група отуѓени милијардери со сомнителни морални кодови, во земја со огромни дупки во социјалната заштита.

Политичкиот отпор сепак почива на подлабока непријатност — страв изграден овде и сега, поттикнат од недоверба кон самата американска демократија, кон политички систем што дозволил група чудни плутократи опседнати со научна фантастика да го спроведуваат својот проект зад грбот на луѓето. Како што забележал Хенри Фарел, политиколог на Универзитетот Џон Хопкинс: „Отпорот против дата-центрите зборува за фрустрацијата на луѓето кои чувствуваат дека не одлучуваат за сопствениот живот.

Етичарката за вештачка интелигенција Руман Чоудхури потсетува дека доминантната наративна слика од Силициумската Долина — дека системите за вештачка интелигенција стануваат толку моќни што никој, вклучително и компаниите што ги развиле, не може да ги запре — е тактика за избегнување одговорност за штетата што нивните производи можат да ја предизвикаат, лишувајќи ги обичните луѓе од правен лек. Народниот отпор веројатно нема да ја запре изградбата на дата-центри. Доналд Трамп останува цврсто на страната на магнатите што се надеваат да изградат иднина со вештачка интелигенција. Како одговор на отпорот, Агенцијата за заштита на животната средина планира да ја укине регулативата што бара од сојузните држави да бараат јавно мислење за дозволите за загадување воздух за индустриски објекти како дата-центри и електраните што ги напојуваат, што може да ги остави локалните жители во незнаење до почетокот на изградбата.