Германија издејствувала исклучок за домашните берзи на „Дојче берзе“ од европскиот надзор

Германија обезбедила исклучок за домашно насочените трговски места на големиот европски оператор „Дојче берзе“ од централизираниот надзор, со што клучен дел од системот останува под регионална контрола. Ова го откриваат два извори запознаени со преговорите, кои за Euronews изјавиле дека некои од трговските места на „Дојче берзе“ ќе останат под регионален надзор по германското лобирање во Брисел за задржување на тие надзорни овластувања.

Според изворите, ирската влада, која во моментов ги води разговорите меѓу земјите членки, го вметнала овој исклучок во најновиот компромисен текст. Овој потег би можел да ја ослабне предложената реформа или да го одложи договорот во Брисел за интеграција на капиталните пазари — значаен законодавен пакет што Унијата го стави во центарот на својот мандат за подобрување на европската глобална економска конкурентност.

Надминувањето на фрагментацијата е една од целите на реформата на надзорот, која би отстапила надзорна моќ на Европската управа за хартии од вредност и пазари (ESMA). Некои трговски места со ограничени прекугранични операции би останале под национален надзор. Сепак, предложеното исклучување на некои трговски места што припаѓаат на „Дојче берзе“ — широко сметана за играч од големо значење — од директниот надзор на ESMA наидува на противење кај другите земји членки и ризикува да ја поткопа целта за постигнување договор за законот до крајот на годината.

Министрите за економија и финансии на ЕУ треба да се состанат на 9 октомври, а според изворите, целта е на тој состанок да се разговара за реформата и да се постигне договор. Во одговор на барањето на Euronews за коментар, германската влада појаснила дека предложениот исклучок би се однесувал само на трговски места со примарна домашна насоченост, а не на целата групација „Дојче берзе“.

„Компромисот не е исклучок за групацијата ‚Дојче берзе‘. Без оглед на дискусијата за трговските места, групацијата ‚Дојче берзе‘ ќе биде под директен надзор на ESMA од првиот ден со своите ентитети за финансиска пазарна инфраструктура (CCP и CSD)“, изјавил портпарол на германското Министерство за финансии за Euronews, мислејќи на клириншките куќи (CCP) и централните депозитари за хартии од вредност (CSD) на „Дојче берзе“.

Централните договорни страни (CCP) управуваат со ризиците меѓу купувачите и продавачите во финансиските трансакции. Централните депозитари за хартии од вредност (CSD) чуваат хартии од вредност и помагаат во порамнувањето на трговиите.

Реформата е дел од стратегијата на ЕУ за штедење и инвестиции (SIU), која има за цел да ја намали фрагментацијата на капиталните пазари и да ги поттикне европските граѓани да инвестираат дел од своите заштеди на капиталниот пазар. Слабиот европски капитален пазар е меѓу причините зошто фирмите во Европа најголем дел од своето финансирање го обезбедуваат преку банкарски кредити. Без доволна диверзификација, бизнисите бараат други пазари каде финансирањето е подостапно, како што е САД. Тоа, на пример, беше случајот со Klarna, која го избра Њујорк наместо Европа за котација на берзата: најбрзорастечките европски компании често гледаат преку Атлантикот за подлабоки извори на капитал.

Според Европскиот макроекономски извештај на Европската комисија за 2026 година, секоја година околу 300 милијарди евра заштеди нето-излегуваат од ЕУ, финансирајќи инвестиции во странство, главно во САД. Интеграцијата на капиталните пазари е повеќепати повикана од претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, како главен приоритет. Реформата на капиталните пазари беше спомената и од поранешниот италијански премиер Марио Драги во неговиот извештај за европската конкурентност од 2024 година како значаен чекор. Прашањето сега е дали другите земји членки ќе побараат слични исклучоци и колку авторитет би имал надзорникот на ЕУ доколку тие успеат.