Георгиева: Растот не е доволен за да се скроти американскиот долг од 40 трилиони долари

Шефицата на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, го повика американскиот министер за финансии, Скот Бесент, да го намали дефицитот, предупредувајќи дека неговиот план да се потпре на растот за да го скроти американскиот државен долг не е доволен. „Растот, се разбира, помага, но не може доволно брзо да ги обезбеди потребните прилагодувања“, изјави Георгиева на панел-дискусија во средата на годишните состаноци на ММФ и Светската банка во Бангкок. „Некои фискални мерки би биле неопходни“, додаде таа.

Според Георгиева, Бесент признава дека федералните дефицити и вкупниот долг пораснале „премногу високо“ и дека се неопходни мерки за подобрување на буџетската рамнотежа и намалување на долгот. Сепак, таа нагласи дека властите „многу се потпираат на силниот раст во САД“ за да ги намалат тие бројки. Бесент и претставниците на администрацијата на Трамп го промовираа отпорниот економски раст, поттикнат од изградбата на инфраструктура за вештачка интелигенција, враќањето на производството во земјата и намалувањето на даноците за потрошувачите, како клучни алатки за подобрување на американската фискална состојба. „Со раст од 3 отсто, излегуваме од ова преку раст“, изјави Бесент минатиот месец. Тој тврди дека одржлив раст над 3 отсто, заедно со ограничување на трошењето, може да го намали односот на долгот и да ја свитка кривата на долгот кон БДП.

Американскиот федерален долг го надмина нивото од 100 отсто од бруто домашниот производ, некогаш незамислив праг, при што вкупниот јавен долг ја надмина сумата од 40 трилиони долари и е на пат да го надмине рекордот поставен по Втората светска војна. Американската влада историски трошеше повеќе отколку што собираше преку даноци, а трошењето финансирано со долг дополнително се забрза во последните години. Трамп ги намали даноците во својот прв мандат и ги потпиша првите пакети за помош поради ковид во 2020 година, по што Џо Бајден следеше со стимул од 1,9 трилиони долари во 2021 година. Тоа федерално трошење помогна да се избегне рецесија, но и поттикна инфлација која сè уште ги оптоварува американските домаќинства и бизниси.

Пред неговото назначување, Бесент изјави дека сака Трамп да го намали дефицитот на помалку од 4 отсто од БДП до крајот на неговиот мандат, а во август рече дека американскиот буџетски дефицит веројатно го достигнал својот врв. Американскиот пазар на државни обврзници беше разнишан оваа година, со приноси кои се искачија на највисоки нивоа во неколку децении, бидејќи инвеститорите се обложуваат дека растечките трошоци за енергија и големото трошење за вештачка интелигенција ќе ги задржат трошоците за задолжување повисоки. Референтниот принос на десетгодишните обврзници се движеше околу највисокото ниво од 2002 година, изнесувајќи околу 5,2 отсто во средата.

Иако буџетските бројки за фискалната година што заврши на 30 септември сè уште не се објавени, се очекува дефицитот да го надмине нивото од 6 отсто од БДП, наспроти 5,8 отсто во фискалната 2025 година. „Со влада која води годишен буџетски дефицит од 6 отсто од БДП, долгот ќе порасне за уште 7 милијарди долари до крајот на денешниот ден — и секој нареден ден“, изјави Бен Стил, висок соработник и директор за меѓународна економија во Советот за надворешни односи, во белешка од 25 септември. Стил предупреди и дека би било „неодговорно“ Вашингтон да прогласи дека проблемот со долгот е решен врз основа на неосновани проекции, наместо да инсистира на реформи во трошењето и приходите. ММФ, кој во вторникот го објави својот октомвриски извештај за светските економски перспективи, прогнозира американски раст од 2,3 отсто и во 2026 и во 2027 година, и проектира бруто државниот долг на САД да достигне 142 отсто од БДП до 2031 година. Георгиева, исто така, ги повика владите да постават веродостојни среднорочни планови за контрола на дефицитите, наместо да се потпираат само на посилен раст, бидејќи глобалниот јавен долг се движи кон 100 отсто од БДП пред крајот на деценијата, што е највисоко ниво од Втората светска војна. Бесент, според извештаите, ги пропуштил овонеделните состаноци поради „домашни обврски“.