Гаши на Отворените денови на Институтот за македонски јазик: Јазикот да биде мост, не граница меѓу луѓето

Претседателот на Собранието, Африм Гаши, порача дека јазиците не треба да се гледаат како граници меѓу луѓето, туку како мостови кон други култури, знаења и искуства. Оваа порака тој ја упати на Отворените денови на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, настан што ја истакнува научната и културната мисија на оваа институција.

Гаши истакна дека македонскиот јазик е темелен елемент на идентитетот на македонскиот народ, а неговата заштита и негување се одговорност на целото општество. Според него, во мултиетничка држава како Северна Македонија, прашањето на јазиците бара почит, одговорност и постојан дијалог меѓу сите заедници.

„Таму каде што се почитува еден јазик, се почитуваат и луѓето што го говорат тој јазик“, порача претседателот на Собранието, нагласувајќи ја длабоката врска меѓу јазикот и човечкото достоинство.

Осврнувајќи се на работата на Институтот за македонски јазик, кој повеќе од 70 години се занимава со научно истражување, заштита и унапредување на македонскиот јазик, Гаши оцени дека неговата улога е значајна не само за македонскиот национален идентитет, туку и за заедничката држава. Тој посочи дека долгогодишната научна посветеност на институцијата претставува темел врз кој се гради јазичната сигурност и културната самобитност на македонскиот народ.

Како показател дека јазиците можат да ги поврзуваат луѓето и покрај нивните различни потекла и особености, Гаши ја наведе сродноста на одредени јазични карактеристики во македонскиот и албанскиот јазик, развиени низ долготрајниот меѓусебен контакт. Според него, јазичните контакти на Балканот се вистински доказ дека различноста не мора да значи одвоеност, туку може да биде основа за взаемно разбирање и збогатување.

„Дури и кога политичките елити би сакале да ги разделат луѓето, јазиците се тие што ги поврзуваат“, истакна претседателот на Собранието, потенцирајќи ја отпорноста на јазичната комуникација пред политичките поделби.

Гаши се осврна и на предизвиците што ги носат глобализацијата и дигитализацијата, посочувајќи дека националните јазици, особено јазиците на помалите народи, се соочуваат со ризик од губење на просторот за употреба. Според него, одговорноста не е само да се зачува јазичното наследство, туку и да се одржува живо, да се развива и да се пренесува на идните генерации.

Отворените денови на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“ претставуваат можност јавноста да се запознае со научната работа на институцијата, која со децении го проучува, стандардизира и афирмира македонскиот јазик. Настанот ја потврдува посветеноста на институцијата кон јазичната наука и кон зачувувањето на културното наследство на земјата.

Пораките на Гаши доаѓаат во момент кога прашањата за јазичната политика и меѓуетничките односи остануваат високо на агендата на јавниот дискурс во Северна Македонија. Неговиот повик за почит, дијалог и одговорност кон сите јазици во државата претставува потсетување дека јазичната различност може да биде богатство, а не извор на поделби.

Со оглед на тоа што Институтот за македонски јазик повеќе од седум децении работи на научно истражување, заштита и унапредување на македонскиот јазик, неговата улога останува клучна за одржување на јазичниот стандард и за негување на јазичната култура во земјата. Отворените денови, како и пораките упатени од највисоките државни функционери, ја нагласуваат важноста на јазикот како темел на идентитетот и како мост меѓу различните заедници.