Франција ослободува 10 милиони барели дизел од стратешките резерви за да ги смири цените и протестите

Францускиот премиер Себастиен Лекорну в средата објави дека Франција ќе ослободи 10 милиони барели од своите стратешки резерви на дизел, со цел да ги намали трошоците за живот и да ја смири јавната вознемиреност предизвикана од масовните протести поради недоволното финансирање на образованието. Во телевизиско обраќање, Лекорну изјави дека гневот на протестантите „не дојде од никаде“ и призна дека јавноста чувствува „замор“ од низата кризи.

Според премиерот, резервите ќе бидат продадени по набавна цена — тие се купени пред војната меѓу САД и Иран да предизвика глобален скок на енергетските цени. Ова, како што рече Лекорну, треба да ги намали цените на пумпите за 12 до 18 евроценти по литар дизел. Групата седум најразвиени економии, чија членка е и Франција, минатата недела се согласи да ослободи 100 милиони барели од резервите, откако администрацијата на Трамп ја повика Европа да ги активира своите залихи. Нарушувањата на Блискиот Исток и украинските напади врз руските рафинерии дополнително го заоструваат глобалниот притисок врз рафинираните производи, чии цени треба да останат високи и во следната година.

Стотици француски училишта ќе бидат затворени в четврток поради национален протест на средношколци и студенти наречен „semaine noire“ или „црна недела“, при што блокади се поставени во многу градови. Владата ја суспендираше употребата на шок-гранати откако на 15-годишно момче раката му беше откорната поради судир со полицијата, што дополнително ги засили обвинувањата за полициска бруталност. Протестантите тврдат дека години на недоволни инвестиции ги оставиле француските училишта преполни, запуштени, без доволно ресурси и кадар.

Поширокото незадоволство во Франција се однесува на животниот стандард и платите, преоптоварените јавни служби, политичката дисфункција, имиграцијата и безбедноста — што ја зголемува популарноста на крајнодесничарскиот Национален собир и левичарскиот сојуз Нов народен фронт на сметка на актуелната централно-десничарска влада. Но, поплаките доаѓаат во момент кога владата на Лекорну се обидува да ги ограничи јавните трошоци за да ги смири нервозните пазари на обврзници, кои годинава ја казнија Франција построго од многу нејзини партнери.

Приносот на француските десетгодишни државни обврзници, познати како OAT, во четвртокот беше за 3 базични поени повисок и изнесуваше околу 4,9 отсто. Референтниот трошок за задолжување на Франција годинава се искачи за околу 1,26 процентни поени, на највисоко ниво од 2002 година, додека нејзината премија за ризик во однос на Германија речиси двојно се зголеми. Лекорну се обидува да изгласа буџет со намалување на јавните трошоци од околу 43 милијарди евра (48,1 милијарда долари) низ поделен парламент во кој не командува со мнозинство. Аналитичарите велат дека тој може да прибегне кон вонредни овластувања, потег што претходно собори некои од неговите претходници. Франција имала шест премиери во пет години, а нестабилноста се влоши по парламентарните избори во 2024 година, кои не дадоа мнозинство.

Лекорну во своето обраќање рече дека владата презема мерки за фискална консолидација бидејќи „донесувањето на овие одлуки денес, со правична распределба на товарот, ќе помогне да се избегнат далеку подрастични мерки подоцна“. Тој додаде дека е клучно јавниот дефицит да се сведе на 5 отсто до 2027 година, а годинава се проектира на 5,4 отсто. Претседателската кандидатка на Националниот собир, Марин Ле Пен, која е сметана за фаворит на изборите во 2027 година, во говор претходно оваа недела се пофали со сопствената посветеност на фискалната одговорност, тврдејќи дека нејзината партија би го спуштила вкупниот дефицит под прагот од 3 отсто во рок од 18 месеци.