Фон дер Лајен доаѓа во Скопје: Без магично решение, но со економски бенефити и SEPA

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, на 2 октомври пристигнува во официјална посета на Скопје, што ќе биде последна станица од нејзината голема есенска турнеја низ Западен Балкан. Додека Брисел преку оваа турнеја ја испраќа пораката дека „Унијата не е целосна без регионот“, домашната јавност и политичките аналитичари со право се прашуваат дали ова ќе биде уште една протоколарна средба или Брисел конечно ќе понуди креативен излез од евроинтеграцискиот лавиринт.

Во пресрет на посетата, министерот за надворешни работи и надворешна трговија, Тимчо Муцунски, во интервју за телевизија Сител испрати јасна порака до јавноста и до Брисел. Тој децидно изјави дека не треба да се очекува „магично решение“ во куферот на Фон дер Лајен кое преку ноќ ќе ги избрише блокадите. Сепак, Владата пред шефицата на Европската комисија ќе ги реафирмира своите црвени линии: Скопје бара предвидлив пат заснован на европски вредности, без нови идентитетски бариери. „Пристапниот процес има за цел да ги трансформира нашите институции, а не нашиот национален идентитет“, потенцираше Муцунски, додавајќи дека помошта од Европската Унија е неопходна бидејќи Софија го држи во заложништво целиот реформски процес.

Покрај тешките политички теми, посетата ќе има и силна економска компонента. Македонија се наоѓа меѓу првите три земји од регионот кои најефикасно ги спроведуваат реформите поврзани со Планот за раст на Европската Унија. Поради ова, на маса во Скопје ќе биде ставено барањето на Владата за вклучување во таканаречената „top-up“ фаза. Тоа практично значи дека нашата држава има шанса да ги пренасочи и искористи финансиските средства кои другите земји од Западен Балкан ќе ги загубат поради неспроведување на реформите.

Додека се чека на отворањето на поглавјата, Брисел подготвува нов документ за проширувањето што предвидува мерки за постепена интеграција во заедничкиот европски пазар. Фон дер Лајен со македонскиот државен врв ќе дискутира за финализирање на процесот за пристапување на земјата кон Единствената област за плаќање во евра, попозната како SEPA. Ова е мерка која граѓаните и бизнисите треба да ја почувствуваат веднаш преку драстично намалување на трошоците за банкарските трансакции.

Посетата на Фон дер Лајен доаѓа во момент кога европскиот пат на земјата останува блокиран, а очекувањата од Брисел се насочени кон конкретни чекори наместо кон протоколарни изјави. Трите клучни оски околу кои ќе се кршат копјата за време на разговорите во Скопје се идентитетските црвени линии, економската поддршка преку Планот за раст и постепената интеграција со SEPA како брз бенефит за граѓаните и компаниите.