FinPortal.mk

Фед се подготвува за прво покачување на каматите по повеќе од три години — 14.9.2026

FinPortal.mk  · 
Фед се подготвува за прво покачување на каматите по повеќе од три години — 14.9.2026

Федералните резерви широко се очекува да ја покачат целната каматна стапка на федералните фондови за четвртина процентен поен на состанокот што ќе се одржи во среда, на 16 септември. Ова би било прво покачување на основната каматна стапка од страна на централната банка по повеќе од три години, поттикнато од растот на цените на енергијата и продолжените тензии со Иран.

Одлуката доаѓа во момент кога американските домаќинства веќе се соочуваат со финансиски притисок. Индексот на потрошувачките цени, широка мерка за инфлацијата, продолжи да расте минатиот месец, со што годишната стапка на инфлација во август достигна 3,4 отсто. Според владините податоци, повисоките цени на нафтата и бензинот беа значаен фактор за тоа.

Претседателот на Фед, Кевин Ворш, изрази посветеност на враќање на инфлацијата кон целта на Фед од 2 отсто. Сепак, потегот за покачување на каматите може да создаде потенцијален конфликт со претседателот Доналд Трамп, кој се залагаше за намалување на каматната стапка на федералните фондови.

Каматната стапка на федералните фондови е стапката по која банките меѓусебно позајмуваат преку ноќ. Иако потрошувачите не ја плаќаат директно оваа стапка, нејзините промени се пренесуваат низ економијата и влијаат врз многу каматни стапки за позајмување и штедење. Кога Фед ја покачува основната стапка, позајмувањето станува поскапо за потрошувачите и бизнисите, што може да ја залади економијата, а со тоа и инфлацијата. Потрошувачите се соочуваат со повисоки трошоци за хипотеки, автомобилски кредити и кредитни картички, додека штедачите може да заработат повеќе на своите депозити.

Влијанието врз станбените кредити може да биде мешано. Долгорочните кредити ги следат долгорочните стапки на државните обврзници. Кога приносот на 10-годишната државна обврзница, која е основа за повеќето хипотеки, минатата недела надмина 4,95 отсто — највисоко ниво од октомври 2023 година — просечната каматна стапка на 30-годишната фиксна хипотека го надмина 7 отсто за прв пат по повеќе од една година. Џеф ДерГурахиан, главен инвестициски директор и главен економист во LoanDepot, оценува дека покачувањето на Фед не мора автоматски да значи повисоки 30-годишни хипотекарни стапки, бидејќи ако пазарот однапред го вгради потегот и Фед го претстави како мерен чекор кон враќање на инфлацијата на 2 отсто, инвеститорите би можеле да го сметаат за позитивен за долгорочните обврзници.