Фед ги задржа каматите на 3,75–4 отсто, американската економија расте со 3,4 отсто

Американските Федерални резерви (Фед) одлучија да ги задржат каматните стапки непроменети во опсегот од 3,75 до 4 отсто. Одлуката е донесена само една недела пред меѓуизборите во САД и по првото зголемување на каматите во последните три години, кое централната банка го спроведе на состанокот во септември.

„Огромниот консензус, огромната оценка е дека она што го направивме со оваа монетарна медицина почнува донекаде да делува“, изјави претседателот на Фед, Кевин Ворш, осврнувајќи се на септемвриското зголемување на каматните стапки. Податоците објавени по соопштението на Фед покажаа дека американската економија расте со посилно темпо од очекуваното, додека инфлацијата е над целта на централната банка.

Во образложението на одлуката за задржување на каматите, Фед наведе дека, иако инфлацијата останува висока, сака да собере повеќе информации пред да донесе нова одлука за промена на стапките. Централната банка исто така забележа дека, и покрај неизвесноста, американската економија останува отпорна. Ворш призна дека инфлацијата е сè уште превисока, но посочи дека има и други знаци, како заострувањето на кредитните услови, дека економијата се движи во вистинската насока. Тој додаде дека до следниот состанок на комитетот ќе има уште многу економски податоци, кои треба да дадат подетална слика за состојбата на економијата.

Одлуката не беше едногласна. Од 12 членови на комитетот, 10 гласаа за задржување на каматите, додека гувернерката Лиса Кук и претседателката на Фед од Кливленд, Бет Хамак, гласаа за зголемување на стапките на 4–4,25 отсто. Следниот состанок на банката ќе се одржи на 8 и 9 декември.

Американската економија порасна со 3,4 отсто на годишно ниво во трите месеци до септември, што е посилно од очекувањата на аналитичарите. Растот беше поттикнат од забрзување на инвестициите и силната потрошувачка. Личната потрошувачка порасна за 3,8 отсто на годишно ниво, додека растот на приватните инвестиции изнесуваше 19,4 отсто, што според аналитичарите во голема мера се должи на инвестициите во вештачка интелигенција. Инфлацијата, пак, е над целта на Фед: цените пораснаа за 3,7 отсто во годината до септември, поттикнати од цените на горивата и енергијата, кои нагло пораснаа по војната во Иран.

Фед ги користи промените на каматните стапки за да се обиде да ја задржи инфлацијата на 2 отсто годишно и да го одржи пазарот на труд стабилен. Кога инфлацијата е превисока, централната банка има тенденција да ги зголемува каматните стапки, што обично значи повисоки стапки од банките и другите кредитори.

Тоа ги поттикнува луѓето и компаниите повеќе да штедат, помалку да трошат и помалку да инвестираат, а компаниите ги охрабрува помалку да вработуваат или да го забават темпото на зголемување на платите. Сето тоа има тенденција да ја намали побарувачката и да ја забави инфлацијата. Задржувањето на каматите непроменети значи дека стапките на новите станбени кредити или деловните заеми исто така е помалку веројатно да се променат, а каматните стапки на заштедите во готовина е малку веројатно да пораснат.