Еврото падна на најниско ниво во 17 месеци: Франција под лупа на инвеститорите

Еврото во понеделникот наутро падна на најниско ниво во однос на американскиот долар во последните 17 месеци, откако европската валута достигна курс од околу 1,12 долари, што е најслабо ниво од почетокот на 2025 година. Од почетокот на 2026 година, еврото изгуби приближно пет проценти од својата вредност во однос на доларот, а аналитичарите овој тренд го објаснуваат со комбинација од неколку фактори — растот на приносите на државните обврзници низ целиот свет, повисоките цени на енергенсите и растечката загриженост на инвеститорите за состојбата на јавните финансии во Франција.

Рикардо Амаро од истражувачката куќа „Оксфорд економикс“ смета дека долгорочниот пад на еврото е поврзан со променетите очекувања на инвеститорите во врска со монетарната политика на Федералните резерви на САД. Сепак, според него, најновиот бран на продажба на европската валута е првенствено поврзан со Франција. „Инвеститорите се подготвуваат за поголем фискален ризик“, вели Амаро.

Распродажбата на француските државни обврзници се интензивираше во последните денови. Приносот на десетгодишните француски обврзници привремено достигна пет проценти, што претставува значително зголемување на трошоците за позајмување на државата. Тоа е сигнал дека пазарите бараат сè поголема премија за држење француски хартии од вредност, што директно ја оптоварува и позицијата на еврото на меѓународните пазари.

Франција долго време се соочува со проблеми со јавните финансии. Откако Емануел Макрон дојде на власт во 2017 година, државната потрошувачка продолжи да расте, а во исто време се спроведени значителни даночни олеснувања. Резултатот е зголемување на јавниот долг за повеќе од милијарда евра. Денес, долгот на Франција е речиси 118 проценти од бруто домашниот производ, а буџетскиот дефицит редовно надминува пет проценти од БДП, што е далеку над нивото што постоеше кога Макрон ја презеде функцијата.

Зголемената загриженост поради слабиот економски раст во еврозоната и високите цени на енергијата дополнително го насочуваат вниманието на инвеститорите кон Франција. Многу инвеститори ги префрлаат своите пари во побезбедни форми на инвестирање, првенствено германски државни обврзници. Поради ова, разликата помеѓу приносот на француските и германските десетгодишни обврзници дополнително се шири, што е јасен показател за тоа како пазарот ја оценува кредитната доверба во двете најголеми економии во еврозоната.

Овој развој на настаните отвора клучно прашање за монетарната унија: дали Франција, втората по големина економија во еврозоната, полека се претвора од столб на стабилноста во извор на ризик за заедничката валута. Додека германските обврзници остануваат прифатени како „сигурно пристаниште“, француските хартии од вредност сè почесто се третираат како инвестиција со зголемен ризик, што е значајна промена во перцепцијата на пазарите.

Падот на еврото кон доларот не е изолиран феномен — тој е резултат на сплетот на глобалните монетарни очекувања и внатрешните фискални слабости на неколку големи европски економии. Растот на приносите на државните обврзници низ целиот свет дополнително го засилува притисокот врз европската валута, бидејќи инвеститорите бараат повисоки приноси во услови на неизвесност. Кога на тоа се надоврзуваат високите цени на енергенсите, кои ја погодуваат конкурентноста на европската индустрија, сликата за еврото станува сè посложена.

За инвеститорите, клучната грижа останува фискалната траекторија на Франција. Долгот кој расте со години, дефицитот што редовно го надминува прагот од пет проценти од БДП и слабиот економски раст создаваат комбинација која пазарите ја казнуваат преку повисоки трошоци за позајмување. Доколку оваа тенденција продолжи, притисокот врз еврото најверојатно нема да стивне, бидејќи довербата во фискалната дисциплина на една од клучните членки на еврозоната е темел на стабилноста на заедничката валута.

Од друга страна, префрлањето на капиталот кон германските државни обврзници покажува дека во услови на неизвесност инвеститорите не ја напуштаат еврозоната целосно, туку бараат засолниште во нејзините најстабилни делови. Тоа значи дека проблемот не е толку во самата валута, колку во довербата во одделни национални фискални политики внатре во унијата. Колку повеќе се шири разликата помеѓу француските и германските приноси, толку појасно пазарот покажува каде гледа ризик, а каде сигурност.

Севкупно, најновиот пад на еврото на најниско ниво во 17 месеци е јасен сигнал дека фискалните прашања на Франција веќе не се само внатрешна работа на Париз, туку стануваат фактор што влијае врз целата еврозона. Дали Франција ќе стане траен проблем за еврозоната или само привремен извор на нестабилност, зависи од тоа колку брзо ќе се врати довербата во нејзините јавни финансии и дали инвеститорите повторно ќе ги гледаат француските обврзници како безбедно пристаниште, а не како извор на ризик.