Европските компании сè повеќе користат вештачка интелигенција, но одлуките за вработените остануваат во човечки раце

Европската комисија објави нови податоци за употребата на вештачката интелигенција (ВИ) и алгоритмиското управување во европските компании, објавени во периодот кога се одржува Европскиот месец на иновации во вештачката интелигенција. Настанот ги обединува креаторите на политики, индустријата, јавниот сектор и истражувачката заедница за да разговараат и да покажат како вештачката интелигенција се развива и применува во индустриските сектори на ЕУ.

Алгоритмиското управување или автоматизираните системи се дигитални системи што им помагаат на менаџерите да ја организираат работната сила и/или да ги поддржат нивните одлуки за задачи, распореди, резултати или кадровски прашања. Овие системи можат, но и не мора, да бидат поткрепени со вештачка интелигенција, и вклучуваат и алатки што донесуваат одлуки наместо луѓето и алатки што даваат препораки, при што конечната одлука ја носат луѓето.

Според анкетата, 42 отсто од консултираните европски мали и средни претпријатија и компании со средна пазарна капитализација веќе користат ВИ и алгоритмиско управување, главно на ограничен и експериментален начин, додека 21 отсто планираат да го сторат тоа во иднина.

Дополнително, јасно мнозинство од овие европски компании (61 отсто) велат дека употребата на ВИ им помага да донесуваат одлуки, а 75 отсто од анкетираните компании веруваат дека ВИ и алгоритмиското управување ќе го подобрат квалитетот на работните места. Повеќето компании (90 отсто) велат дека луѓето ги донесуваат одлуките, додека само 2 отсто од одлуките се целосно автоматизирани.

Речиси половина (49 отсто) од компаниите не им веруваат на вештачката интелигенција или автоматизираните системи за одлуки поврзани со кадровски прашања.

Некои од овие пречки се решаваат со постоечките правила на ЕУ, меѓу кои се Општата регулатива за заштита на податоци и Законот за вештачка интелигенција, кои обезбедуваат безбедност, основни права и вештачка интелигенција насочена кон човекот, додека го поддржуваат усвојувањето, инвестициите и иновациите во ВИ низ ЕУ. Претстојниот Закон за квалитетни работни места ќе ја зголеми јасноста за компаниите и подобро ќе ги заштити правата на работниците во однос на алгоритмиското управување. Во консултацијата од втората фаза за Законот, социјалните партнери на ЕУ ги изразија своите ставови за потребната акција на ЕУ во оваа област.

Анкетата на Евробарометар беше спроведена меѓу март и април 2026 година во сите 27 земји членки на ЕУ. Беа направени околу 12.826 телефонски интервјуа со раководители на приватни мали и средни претпријатија и компании со средна пазарна капитализација со 1 до 749 вработени. Дополнително, беа направени 500 интервјуа во поголемите земји на ЕУ и 250 интервјуа во помалите земји на ЕУ.