Европските компании сè повеќе користат вештачка интелигенција, но одлуките за вработените остануваат во човечки раце (mv82dz5t)

Европската комисија објави нови податоци за употребата на вештачката интелигенција (ВИ) и алгоритмиското управување во европските компании, објавени во периодот кога се одржува Европскиот месец на иновации во вештачката интелигенција. Настанот ги обединува креаторите на политики, индустријата, јавниот сектор и истражувачката заедница за да разговараат и да покажат како вештачката интелигенција се развива и применува во индустриските сектори на ЕУ.

Алгоритмиското управување или автоматизираните системи се дигитални системи што им помагаат на менаџерите да ја организираат работната сила и/или да ги поддржат нивните одлуки за задачи, распореди, резултати или кадровски прашања. Овие системи можат, но и не мора, да бидат поткрепени со вештачка интелигенција, и вклучуваат и алатки што донесуваат одлуки наместо луѓето и алатки што даваат препораки, при што конечната одлука ја носат луѓето.

Во интервјуираните компании, вештачката интелигенција и алгоритмиското управување најчесто се користат. Јасно мнозинство од овие европски компании (61%) велат дека употребата на вештачка интелигенција им помага да донесуваат одлуки.

Дури 75% од анкетираните компании веруваат дека вештачката интелигенција и алгоритмиското управување ќе го подобрат квалитетот на работните места. Повеќето компании (90%) велат дека луѓето ги донесуваат одлуките, додека само 2% од одлуките се целосно автоматизирани.

Речиси половина (49%) од компаниите не им веруваат на вештачката интелигенција или на автоматизираните системи за одлуки поврзани со кадровски прашања.

Дел од овие пречки се опфатени со постојните правила на ЕУ. Меѓу нив се Општата регулатива за заштита на податоците и Законот за вештачка интелигенција, кои обезбедуваат безбедност, основни права и вештачка интелигенција насочена кон човекот, а истовремено ја поддржуваат примената, инвестициите и иновациите во вештачката интелигенција низ ЕУ.

Претстојниот Закон за квалитетни работни места ќе ја зголеми јасноста за компаниите и подобро ќе ги заштити правата на работниците во однос на алгоритмиското управување. Во консултацијата од втората фаза за овој закон, европските социјални партнери ги изразија своите ставови за потребната акција на ЕУ во оваа област.

Евробарометарот е инструмент за анкетирање што го користат Европската комисија, Европскиот парламент и други институции и агенции на ЕУ за редовно следење на јавното мислење во Европа за прашања поврзани со Европската Унија, како и за ставовите за прашања од политичка или социјална природа. Тој обезбедува квалитетни и релевантни податоци за експерти за јавно мислење, истражувачи, медиуми и јавноста.

Анкетата на Евробарометарот беше спроведена меѓу март и април 2026 година во сите 27 земји од ЕУ. Беа направени околу 12.826 телефонски интервјуа со раководители на приватни мали и средни претпријатија и средни компании со 1 до 749 вработени. Дополнително, беа направени 500 интервјуа во поголемите земји од ЕУ и 250 интервјуа во помалите земји од ЕУ.

Во февруари 2025 година, Комисијата објави анкета за вештачката интелигенција и иднината на работата. Резултатите покажаа дека повеќето Европејци веруваат дека дигиталните технологии, вклучително и вештачката интелигенција, имаат позитивно влијание врз нивните работни места, економијата, општеството и квалитетот на животот. 62% од Европејците гледаат позитивно на роботите и вештачката интелигенција на работа, а 70% веруваат дека таа ја подобрува продуктивноста. Иако мнозинството го поддржува користењето на роботи и вештачка интелигенција за донесување одлуки на работа, 84% од Европејците сметаат дека вештачката интелигенција бара внимателно управување за да се заштити приватноста и да се обезбеди транспарентност на работното место.

Годишниот извештај за дигиталната деценија го следи напредокот кон целите за 2030 година, од кои една е најмалку 75% од бизнисите во ЕУ да применуваат вештачка интелигенција, облак или големи податоци. Статистики за употребата на вештачка интелигенција од европските претпријатија се достапни од Евростат.