Европскиот гас скокна над 83 евра за мегават час, највисоко ниво од крајот на 2022 година

Цената на европскиот природен гас денеска нагло порасна на берзанското тргување, откако загриженоста за снабдувањето се засили поради прекините во испораките од производствените области во Персискиот Залив. Фјучерсите за природниот гас TTF за испорака за следниот месец во раното тргување на берзата во Амстердам скокнаа за повеќе од пет отсто и достигнаа 83,75 евра за мегават час, што е највисоко ниво од крајот на 2022 година.

Според информациите, инвеститорите се загрижени поради продолжениот прекин во снабдувањето со течен природен гас од Блискиот Исток, кој произлегува од блокадата на Ормуската Теснина. Токму таа теснина е клучната точка низ која минува значителен дел од светските испораки на енергија, па секое нарушување на сообраќајот низ неа директно се одразува врз цените на гасот на европските берзи.

Дополнителен притисок врз пазарот создаде и денешното одложување на средбата меѓу Иран и неколку земји од Заливот, на која требаше да се разговара за ситуацијата во Ормуската Теснина. Според првичниот план, Иран и Оман требало на тој состанок да презентираат договор во врска со застојот во конфликтот околу теснината, но до средбата не дојде.

Шефот на оманската дипломатија, Бадр ал-Бусаиди, доцна синоќа на платформата Икс објави дека регионалниот состанок закажан за утре во Салала е одложен поради необезбеден консензус. „Остануваме посветени на поттикнување на дијалогот што ја поддржува стабилноста и трајната соработка во нашиот регион“, порача тој во својата објава.

Одложувањето на дипломатскиот состанок дополнително ја влоши несигурноста на пазарите, бидејќи токму дијалогот меѓу Иран и земјите од Заливот се гледаше како можност за смирување на тензиите околу Ормуската Теснина и за нормализирање на испораките на течен природен гас од регионот.

Европската цена на гасот оваа година е зголемена речиси за три пати, а крајот на кризата поврзана со Иран и со ограничувањата на снабдувањето со енергија сè уште не е на повидок. Ваквиот раст на цената доаѓа во момент кога европските земји се под временски притисок да ги надополнат своите ниски резерви на гас пред почетокот на зимата, што дополнително ја затегнува состојбата на пазарот.

Ниските резерви, заедно со продолжените прекини во испораките, значат дека Европа влегува во грејната сезона со значително помала сигурност во снабдувањето отколку во претходните години. Секој нов скок на цената во такви услови директно се пренесува врз трошоците за стопанството и врз сметките на домаќинствата, што ја прави состојбата уште понеизвесна за европските економии.

Пазарните учесници внимателно ги следат натамошните случувања околу Ормуската Теснина и околу можните нови дипломатски обиди за смирување на ситуацијата, бидејќи секоја нова вест за продолжен прекин или за неуспешни преговори може повторно да ја турне цената на гасот нагоре.