Европската унија воведува дигитален паричник за идентитет — телефонот наскоро ќе биде лична карта
Европската унија работи на систем што треба целосно да го промени начинот на кој граѓаните го докажуваат својот идентитет. Станува збор за Европскиот дигитален идентитет, познат како EUDI Wallet, односно дигитален паричник за идентитет, кој треба да стане достапен во сите земји членки до крајот на 2026 година. Идејата е граѓаните да можат да излезат од дома без паричник полн со документи, а во мобилниот телефон да ги носат личната карта, возачката дозвола, дипломата, здравствените документи, па дури и податоците потребни за отворање банкарска сметка.
Според достапните информации, дигиталниот паричник е замислен како бесплатна апликација преку која граѓаните ќе можат да го докажуваат својот идентитет, да чуваат дигитални документи и да пристапуваат до јавни и приватни услуги. Апликацијата треба да функционира како безбедно место во мобилниот телефон каде корисникот ќе може да ги чува и споделува своите дигитални документи.
Меѓу можните употреби на системот се дигиталната лична карта, возачката дозвола, дипломите и образовните квалификации, документите поврзани со здравствено осигурување, документите потребни за работа или престој, електронските потписи, како и податоците потребни за банкарски услуги. Сите овие документи и податоци би биле достапни на едно место — во телефонот на корисникот.
Системот треба да функционира и преку границите, па европскиот дигитален идентитет би овозможил полесно докажување на идентитетот, квалификациите или правото на престој и работа во друга земја членка. Тоа значи дека граѓанинот на една земја членка би можел да ги користи своите дигитални документи и во останатите земји од Унијата, без потреба од дополнителна административна постапка.
Една од клучните идеи зад системот е селективното споделување на податоци. На пример, ако некоја онлајн услуга треба само да провери дали корисникот е полнолетен, наместо да го добие неговиот датум на раѓање, име и други податоци, таа може да добие само потврда дека лицето има повеќе од 18 години. На тој начин корисникот не мора да открива повеќе информации отколку што е неопходно за конкретната услуга.
Европската комисија наведува дека корисникот треба да има поголема контрола врз тоа кои информации ги споделува и со кого. Овој принцип е поставен како еден од темелите на целиот систем, со цел граѓаните сами да одлучуваат кои податоци ќе ги отстапат и во која прилика.
Иако Европската унија го претставува дигиталниот паричник како алатка за поголема безбедност и контрола над личните податоци, дел од организациите за дигитални права предупредуваат дека токму приватноста ќе биде еден од најголемите тестови за овој систем. Според известувањето на Euronews, дел од експертите и организациите за дигитални права стравуваат дека недоволно добро поставените заштитни механизми би можеле да претставуваат ризик за личните податоци на граѓаните.
Овие предупредувања доаѓаат во момент кога системот треба да стане достапен во сите земји членки до крајот на 2026 година, што значи дека периодот што претстои ќе биде клучен за поставување на заштитните механизми и за градење на довербата кај граѓаните. Како ќе се одвива имплементацијата и дали ќе бидат исполнети ветувањата за заштита на приватноста, останува да се види во наредните месеци.