Европската комисија ја лансираше Инвестициската платформа T-MED со гаранции од ЕУ до 4,5 милијарди евра

Европската комисија ја претстави Инвестициската платформа T-MED, чија цел е да ги поврзе европските и меѓународните финансиски институции, приватните инвеститори и промоторите на проекти со цел да се идентификуваат инвестициски можности и проекти што можат да добијат поддршка од Комисијата. Платформата ја презентираше комесарката за Медитеранот Дубравка Шуица на настан во Брисел со засегнатите страни.

Поддршката на ЕУ опфаќа гарантен капацитет до 4,5 милијарди евра во рамки на Европскиот фонд за одржлив развој плус (EFSD+), со што се помага да се намалат инвестициските ризици, да се привлече приватен капитал и да се забрза реализацијата на остварливи проекти за обновлива енергија и чисти технологии во регионот. Платформата ќе ја олесни соработката меѓу финансиските институции, инвеститорите и промоторите на проекти, поврзувајќи ветувачки проекти со потенцијални извори на финансирање и помагајќи инвестициските можности да се претворат во конкретни проекти.

Медитеранот има значителен неискористен потенцијал за обновлива енергија. Инвестициската платформа T-MED има за цел да го отклучи тој потенцијал преку поддршка на инвестиции во производство на обновлива електрична енергија, обновлив водород, преносни и дистрибутивни мрежи за електрична енергија, складирање на енергија, прекугранични интерконекции и производство на чисти технологии.

Покрај финансирањето, платформата ќе ги поддржи напорите за подобрување на регулаторните рамки, процедурите за дозволи, пристапот до мрежата и договорите за купување електрична енергија, а истовремено ќе го промовира развојот на вештини и локалните синџири на вредност во чистите технологии. Со надминување на овие пречки за инвестирање, T-MED ќе помогне да се зајакне енергетската безбедност, да се продлабочи економската соработка и да се создадат нови можности за одржлив раст низ Медитеранот.

T-MED веќе добива конкретна форма преку проекти што ги илустрираат амбициите и целите на иницијативата.

Инвестициската платформа T-MED го одразува стремежот на Пактот за Медитеранот за изградба на Заеднички медитерански простор што е поврзан, просперитетен, отпорен и безбеден. Преку претворање на оваа заедничка амбиција во конкретни инвестициски можности, ЕУ и нејзините партнери имаат за цел да ја поддржат диверзификацијата на системите за обновлива енергија и синџирите на снабдување, да создадат нови економски можности и да придонесат за долгорочниот просперитет и стабилност на регионот.

До 2035 година, T-MED има за цел да мобилизира до 25 милијарди евра очекувани инвестиции во производство на обновлива енергија, електрични мрежи, интерконекции и чисти технологии, заедно со обука и усовршување на до 10 000 работници.

T-MED е водечка иницијатива на Пактот за Медитеранот, кој го развија Комисијата и Европската служба за надворешни работи, а беше усвоен од Колеџот во октомври 2025 година, пред неговото официјално лансирање од страна на ЕУ и партнерите од Јужниот Медитеран на 28 ноември 2025 година, по повод 30-годишнината од Барселонската декларација. Втемелен на принципите на заедничко создавање, заедничко сопствеништво и споделена одговорност, Пактот е резултат на невиден, инклузивен консултативен процес, со што се обезбедува усогласеност со реалните потреби и аспирации на граѓаните од двете страни на Медитеранот. Тој е заеднички напор на ЕУ, нејзините земји-членки и партнерите од Јужниот Медитеран за заедничка работа на споделени приоритети за поврзан, интегриран, просперитетен, отпорен и безбеден Заеднички медитерански простор.

Со Инвестициската платформа T-MED, како што беше наведено, се прави следниот чекор во спроведувањето на Пактот за Медитеранот, со јасна амбиција чистата енергија да стане двигател на споделен просперитет, конкурентност и безбедност низ Медитеранот и Европа. Со поврзување на инвеститорите и промоторите на проекти, со поддршка на ЕУ, платформата ќе помогне ветувачките проекти да се претворат во конкретни инвестиции, создавајќи работни места и поддржувајќи го растот.