Европска платежна алтернатива на Visa и Mastercard — што значи тоа за корисниците на картички
FinPortal.mk · 1.10.2026 г.
Во време кога глобалните платежни системи Visa и Mastercard доминираат со речиси целокупниот пазар на безготовински плаќања, Европа добива нова алтернатива која би можела значително да ја промени сликата на платниот промет на стариот континент. Станува збор за европска платежна иницијатива која има за цел да им понуди на граѓаните и на компаниите домашна, европска опција за извршување на плаќањата, наместо да зависат исклучиво од американските гиганти. Идејата за европска платежна шема не е нова, но добива сè поголемо значење во контекст на зголемената загриженост за суверенитетот на европските финансиски системи и за безбедноста на податоците на граѓаните. Секоја трансакција извршена преку меѓународните платежни мрежи значи дека податоците за плаќањето минуваат низ инфраструктура која не е под европска јурисдикција, што за многу земји-членки претставува стратешко прашање. За корисниците на платежни картички во Македонија, ваквиот развој на настаните е особено релевантен. Доколку европската алтернатива добие широка примена, граѓаните би можеле да имаат поголем избор при изборот на платежни услуги, а компаниите кои работат со меѓународни трансакции би можеле да сметаат на постабилни и попредвидливи трошоци за обработка на плаќањата. Македонија, како земја кандидат за членство во Европската Унија, вообичаено ги следи регулаторните и технолошките трендови што доаѓаат од Брисел, што значи дека промените на европскиот платежен пазар неминовно ќе имаат одраз и врз домашниот финансиски сектор. Од техничка гледна точка, воведувањето на нова платежна шема бара широка инфраструктурна поддршка — од банките и процесорите на плаќања, преку трговците, до крајните корисници. Тоа е сложен процес кој не се случува преку ноќ, туку бара координација меѓу институциите, финансиските субјекти и регулаторите. Токму затоа прашањето дали картичките на граѓаните ќе треба да се менуваат е сосема логично, но одговорот вообичаено не е едноставен. Постоечките картички најчесто продолжуваат да фу