Европа на улица: стотици илјади протестираа против трошоците за живот и домувањето

Стотици илјади граѓани излегоа на улиците низ неколку европски земји изразувајќи револт поради високите трошоци за живот и притисокот врз јавните услуги. Незадоволството се движи од скапото домување до лошите услови во училиштата и универзитетите, објави CNBC.

Најмасовни демонстрации имаше во Франција за време на викендот, каде што маршираа повеќе од 500.000 луѓе. Поголемиот дел протестираа мирно, но дел од учесниците ограбуваа и вандализираа продавници, запалија општински згради и нападнаа полицајци. Одделни протести се одржаа и во Италија, Шпанија, Португалија и Албанија во саботата и неделата. Непосредните поводи се разликуваа, иако високите цени на горивата и енергијата беа дел од позадината во неколку земји. Војните во Иран и Украина ги потиснаа цените на дизелот нагло нагоре низ континентот.

Главниот економист за Европа во Capital Economics, Ендру Кенингем, изјави за CNBC дека нема еден „единствен повод“ за немирите. Според него, растот на енергетските трошоци можеби игра улога, но тој раст е помал отколку во 2022 година, на почетокот на војната меѓу Русија и Украина, кога немаше споредливи насилни протести. Демонстрациите сепак претставуваат заеднички предизвик за владите: како да ги подобрат условите за живот и да ги задржат јавните услуги, а истовремено да ги поддржат домаќинствата и да ги држат под контрола напрегнатите јавни финансии.

Протестите во Франција започнаа минатиот месец кога средношколци критикуваа лошите услови во училиштата, вклучително несоодветните објекти и недостигот од наставници. Оттогаш тие прераснаа во пошироки протести за животниот стандард и опаѓачките јавни услуги. Во Шпанија, протестите за домување започнаа во септември откако 87-годишната Марикармен Абаскал беше иселена по зголемување на киријата од 230 отсто од страна на инвестициски фонд; таа почина две недели подоцна. Во Португалија, илјадници протестираа во саботата против растечките трошоци за домување и живот.

Португалскиот министер за финансии, Миранда Сарменто, рече во понеделникот дека луѓето очигледно протестираат поради трошоците за живот и цените на дизелот и горивата, но главно поради трошоците за домување, кои значително растат низ цела Европа, а особено во Португалија. Во Албанија, протестирачите беа лути поради лошите услови на универзитетите и високите школарини и бараа оставка од премиерот Еди Рама; некои фрлаа молотови коктели и други предмети врз полицијата и запалија автомобили и корпи за отпадоци. Во Италија, маршот во центарот на Милано во саботата поради трошоците за живот исто така заврши насилно, при што немирници нападнаа полиција со камења и плочки и запалија барикади.