Еурибор повторно расте – нов товар за кредитокорисниците

Корисниците на станбени кредити во Македонија повторно се соочуваат со нестабилност на пазарот, откако Еурибор – референтната каматна стапка според која се пресметуваат каматите на голем дел од кредитите – повторно почна да расте. Оваа вест доаѓа како дополнителен притисок врз илјадници домаќинства кои веќе неколку години се борат со зголемените месечни рати, а сега се соочуваат со можност трошоците за отплата на кредитот дополнително да се зголемат.

Според информациите, Еурибор, кој претставува меѓубанкарска каматна стапка на европскиот пазар и служи како основа за пресметка на каматите на кредитите индексирани во евра, повторно е во пораст. Овој раст директно се одразува врз месечните обврски на граѓаните кои имаат кредити врзани за оваа стапка, бидејќи секоја промена на Еурибор значи и промена на висината на ратата што ја плаќаат кон банките.

За корисниците на станбени кредити, ваквото движење на Еурибор значи дополнително оптоварување на семејниот буџет. Иако точната висина на зголемувањето зависи од конкретните услови на секој кредит и од периодот на валоризација, насоката е јасна – трошоците за задолжените граѓани растат. Ова е особено чувствително за оние кои кредитот го земале во периодот на ниски каматни стапки и сега се соочуваат со реалноста на повисоки месечни рати.

Економистите и финансиските аналитичари веќе подолго време предупредуваат дека движењето на Еурибор е клучен фактор за стабилноста на кредитниот пазар. Кога оваа стапка расте, банките автоматски ги прилагодуваат каматите на кредитите индексирани во евра, што значително влијае врз способноста на граѓаните редовно да ги отплаќаат своите обврски. Во услови кога инфлацијата и трошоците за живот веќе го намалија расположливиот доход на домаќинствата, секое дополнително зголемување на ратата претставува сериозен удар.

Она што дополнително загрижува е фактот што Еурибор, според достапните показатели, би можел да продолжи да расте во наредниот период. Ова значи дека корисниците на станбени кредити треба да бидат подготвени за можно дополнително зголемување на своите месечни обврски. Сепак, крајниот ефект врз секое домаќинство зависи од структурата на кредитот, рокот на отплата и договорените услови со банката.

За граѓаните кои имаат кредити со варијабилна каматна стапка, препорачливо е внимателно да ги следат движењата на Еурибор и да ја разгледаат можноста за рефинансирање или преговори со банката за поповолни услови. Во период на растечки каматни стапки, навремената реакција може да помогне да се намалат вкупните трошоци за кредитот.

Од друга страна, растот на Еурибор не влијае само на поединците, туку и на целокупната економска активност. Кога домаќинствата трошат повеќе за отплата на кредити, останува помалку расположлив доход за потрошувачка, што може да го забави економскиот раст. Затоа движењата на оваа каматна стапка се следат внимателно и од креаторите на економската политика.

Останува да се види до кое ниво Еурибор ќе достигне во наредните месеци и какви мерки ќе преземат банките и институциите за да го ублажат влијанието врз граѓаните. Она што е сигурно е дека корисниците на станбени кредити во Македонија повторно се наоѓаат во несигурна позиција, чекајќи ги следните движења на пазарот кои директно ќе ја одредат висината на нивните месечни рати.