ЕУ од ноември воведува нова такса за онлајн нарачки од Temu, Shein и AliExpress

Купувачите во земјите-членки на Европската Унија од 1 ноември ќе плаќаат нова дополнителна такса за стоката нарачана онлајн од земји надвор од Унијата, што директно ги засега популарните глобални платформи за купување како Temu, Shein и AliExpress. Европската комисија ја утврди оваа таканаречена „такса за ракување“ преку делегирана уредба, со цел да ги покрие трошоците на царинските служби, кои растат поради огромниот бран мали пратки што секојдневно пристигнуваат на европскиот пазар.

Според појаснувањата на царинските и даночните управи, новата давачка не се наплаќа по пакет, туку по секој различен артикал во него. Тоа значи дека доколку во еден пакет има два исти производи, тие ќе се сметаат за еден артикал, но секој различен производ во истиот пакет носи дополнителен трошок. Ваквиот начин на пресметка е особено важен за купувачите кои во една нарачка комбинираат повеќе различни производи, бидејќи вкупниот износ на таксата ќе зависи од разновидноста на содржината на пратката, а не само од нејзиниот број.

Новата сума се плаќа и за сите пратки чија вредност надминува 150 евра, што досега не беше случај со стандардните царини. Оваа такса директно се додава на веќе постоечката царина што на испораките се наплаќа уште од јули, што значи дека крајната цена за потрошувачите дополнително ќе се зголеми.

Давачката примарно ја плаќаат компаниите кои поднесуваат царински декларации за пакетите, односно самите платформи, продавачите и курирските служби. Доколку продавачот одлучи да го префрли трошокот врз купувачот, граѓаните ќе го платат при самата нарачка или на курирот пред преземањето на пратката. Според тоа, крајната одлука за тоа кој ќе го сноси товарот на новата такса останува во рацете на продавачите и платформите, но во пракса потрошувачите треба да бидат подготвени дека цената на нивната нарачка може да биде повисока од онаа што ја гледаат во моментот на купувањето.

Важен детаљ е дека оваа такса нема да им се враќа на купувачите дури и во случаи кога стоката е вратена или оштетена. Тоа значи дека доколку нарачката не ја исполни очекувањата или пристигне оштетена, платената давачка останува неповратна, што дополнително ја зголемува грижата на потрошувачите при онлајн купување од странски платформи.

Сепак, мерката нема да важи за оние производи кои во моментот на купување веќе се наоѓаат во магацините во ЕУ. Оваа исклучок е значаен за платформите кои одржуваат локални залихи во европските земји, бидејќи за нив стоката не се смета за пратка од земја надвор од Унијата и со тоа не подлежи на новата давачка.

Бидејќи оваа регулатива важи исклучително за корисниците кои живеат во државите од Европската Унија, таа нема директно да ги засегне граѓаните во регионот надвор од Унијата, вклучително и оние во Македонија. Сепак, со оглед на тоа што голем број граѓани во регионот нарачуваат стока преку истите платформи, промената на условите за купување во ЕУ може индиректно да влијае врз начинот на кој платформите ги организираат испораките и цените во поширокиот регион.

Новата такса претставува дел од пошироката реакција на европските институции на експанзијата на онлајн трговијата со мали пратки, која во последните години значително ги оптовари царинските служби. Европската комисија преку делегираната уредба сака да обезбеди дополнителни средства за покривање на административните трошоци, но и да создаде порамномерни услови меѓу странските платформи и домашните трговци, кои веќе ги плаќаат предвидените давачки во рамките на Унијата.