ETIAS формулар: Кои податоци се внесуваат и зошто може да бидете одбиени

Патувањето во Европската Унија наскоро ќе бара дополнителен чекор за граѓаните на земјите што не се членки на Унијата, а кои имаат безвизен режим. Станува збор за системот ETIAS, односно европската патна информација и авторизација, која се пополнува онлајн пред патување. Иако формуларот изгледа едноставно, невнимателно внесените податоци или пропуштените детали можат да доведат до одбивање на барањето, што значи и откажување на патувањето.

Во формуларот ETIAS се внесуваат лични податоци на патникот, меѓу кои име и презиме, датум и место на раѓање, државјанство, пол, како и податоци од патниот документ — број, датум на издавање и датум на важност. Покрај тоа, се бараат и информации за работата, односно занимањето и работодавачот, како и податоци за родителите. Се внесува и адресата на престој во првата земја од Европската Унија во која патникот ќе влезе, како и целта на патувањето.

Она што најчесто предизвикува проблеми е неусогласеноста меѓу внесените податоци и оние што се наоѓаат во патниот документ или во официјалните евиденции. Дури и најмала разлика во пишувањето на името, погрешно внесен датум или нецелосно пополнето поле може да биде причина барањето да не биде одобрено. Затоа е препорачливо податоците да се внесуваат внимателно, точно онака како што стојат во пасошот.

Покрај личните и податоците за работа и родители, системот бара и одговори на прашања поврзани со безбедноста и здравствената состојба. Меѓу нив се прашања за претходни кривични дела, за учество во конфликти, за сериозни заболувања што би можеле да претставуваат ризик за јавното здравје, како и за претходни одбиени барања за влез или престој во некоја од земјите на Унијата. Невистинитиот одговор на овие прашања може да доведе до автоматско одбивање и до забрана за влез.

Авторизацијата ETIAS не е виза, туку електронска дозвола што се поврзува со патниот документ. Нејзината важност е ограничена на неколку години, но таа може да биде поништена ако се променат околностите врз основа на кои е издадена, на пример ако патникот подоцна се најде во евиденција за кривично дело. Затоа е важно патникот да провери дали податоците што ги дал остануваат точни во моментот на патувањето.

Одбивањето на барањето не значи автоматски трајна забрана, но значи дека патувањето во тој момент нема да биде возможно. Против одлуката може да се поднесе жалба, а постапката за тоа е пропишана од земјата членка што го разгледувала барањето. Искусните патници советуваат барањето да се поднесе навреме, со доволно временски простор пред планираното патување, за да не се создаде дополнителен притисок доколку е потребна проверка или дополнителна документација.

Системот ETIAS е замислен како алатка за побрз и поедноставен влез во Европската Унија за патниците со безвизен режим, но тоа не значи дека проверките се укинуваат. Напротив, податоците од формуларот се проверуваат во неколку бази на податоци, а целта е однапред да се идентификуваат лицата што би можеле да претставуваат безбедносен или здравствен ризик. Затоа точноста и целосноста на внесените информации се клучни.

За патниците од регионот, вклучително и од Македонија, ова значи дека пред секое патување во Унијата ќе треба да се помине низ овој чекор. Иако постапката е онлајн и релативно кратка, таа бара внимание, бидејќи грешките тешко се исправаат по поднесувањето. Најбезбедно е податоците да се внесуваат директно од патниот документ, без потпирање на сеќавање или препишување од други документи.

Одбиеното барање за ETIAS може да има последици и врз идните патувања, бидејќи податоците за одбивањето остануваат во системот. Затоа е важно да се одговори искрено на сите прашања, дури и кога тие изгледаат незгодни или непотребни. Токму искреноста и прецизноста се она што најмногу влијае врз исходот од барањето.

Со оглед на тоа дека системот допрва треба целосно да профункционира во пракса, патниците се советуваат да ги следат официјалните информации и да не се потпираат на неофицијални совети. Најсигурниот начин да се избегне одбивање е едноставен — точно пополнет формулар, навремено поднесено барање и проверени податоци пред самото патување.