Екологистите бараат од пратениците да ги поднесат нивните 17 амандмани за животната средина

Еколошките здруженија поднесоа 17 амандмани на законот за животна средина, кој денеска треба да го разгледа Комисијата за транспорт, дигитална трансформација и животна средина во Собранието. Претставниците на здруженијата апелираа до пратениците, членови на Комисијата, да ги прифатат и самите да ги поднесат овие амандмани, за кои сметаат дека се клучни за да се обезбеди вистинско учество на граѓаните во процесите на донесување одлуки.

Според екологистите, неопходно е проектите да се оценуваат според јасни и еколошки критериуми, загадувањето и емисиите да не можат да се кријат, а заштитата на животната средина да не остане само на хартија. Тие особено се обратија до пратеникот Тони Јаревски од ВМРО-ДПМНЕ, кој е член на Комисијата, но и координатор на Зелената парламентарна група. Еколошките здруженија велат дека оваа група немала ниту еден состанок откако е формирана.

Тие апелираа ваков тип на предлог-измени на закони да се разгледуваат прво во Зелената парламентарна група, пред да дојдат до пратениците. Според нив, ваквиот пристап би обезбедил посериозно и постручно разгледување на предлозите кои се однесуваат на животната средина.

Во предложените 17 амандмани, екологистите бараат реконструкцијата на постоечка инсталација од тешка и загадувачка индустрија на помалку од пет километри од населено или заштитено подрачје да може да се изврши само ако постои важечка А-интегрирана еколошка дозвола и ако се исполнети сите други законски обврски. Со овој амандман, како што објаснуваат, јасно се одделува кој може, а кој не може да изврши реконструкција, при што неактивни и напуштени инсталации на тешка индустрија нема да можат да се рестартираат под изговор дека станува збор за реконструкција.

Екологистите бараат и елаборатите да се објавуваат пред да бидат одобрени, јавноста да има 15 дена за забелешки, а институцијата задолжително да ги разгледа и да образложи што прифатила или одбила. Засегнатите граѓани и еколошките здруженија, според предлогот, треба да имаат право на жалба.

Ова, како што велат екологистите, е важно бидејќи со елаборати се одобруваат и каменоломи, рудници, постројки за третман и преработка на пластика, хемиска индустрија и третман на опасен отпад, кои може значително да загадуваат. Законот и со новиот предлог-измени, предупредуваат тие, не предвидува јавноста која ги трпи последиците да биде вклучена во процесот на одлучување.

Прашањето за учество на јавноста во еколошките одлуки е особено чувствително во услови кога граѓаните и здруженијата бараат поголема транспарентност при одобрување на проекти кои имаат влијание врз животната средина. Еколошките здруженија сметаат дека само со конкретни законски измени може да се обезбеди заштитата на животната средина да не остане само декларативна, туку да биде применета во практика.

Денешното разгледување на законот во Комисијата за транспорт, дигитална трансформација и животна средина е клучен чекор во законодавната постапка, а исходот од расправата ќе покаже дали барањата на екологистите ќе бидат вградени во конечниот текст на законот.